{"id":11767,"date":"2024-12-08T18:04:52","date_gmt":"2024-12-08T15:04:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/?p=11767"},"modified":"2024-12-12T18:08:40","modified_gmt":"2024-12-12T15:08:40","slug":"munzam-zarar-turk-borclar-kanununun-122-maddesi-kapsaminda-bir-inceleme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/munzam-zarar-turk-borclar-kanununun-122-maddesi-kapsaminda-bir-inceleme\/","title":{"rendered":"Munzam Zarar: T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 122. Maddesi Kapsam\u0131nda Bir \u0130nceleme"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"T\u00fcrk\u00e7e\">T\u00fcrk\u00e7e<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>Munzam zarar, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 122. maddesi uyar\u0131nca d\u00fczenlenmi\u015f ve alacakl\u0131n\u0131n temerr\u00fct faizini a\u015fan bir zarara u\u011framas\u0131 durumunda bor\u00e7lunun, kendisinin kusursuz oldu\u011funu ispat etmedik\u00e7e bu zarar\u0131 tazmin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu bir hukuk m\u00fcessesesidir. Bu kavram, \u00f6zellikle enflasyonist ortamlarda ve ekonomik dalgalanmalar\u0131n s\u0131k ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde g\u00fcncel bir tart\u0131\u015fma konusu olmaktad\u0131r. Ancak munzam zarar, yaln\u0131zca enflasyon nedeniyle paran\u0131n de\u011fer kaybetmesinden kaynaklanmaz; ba\u015fka durumlar da munzam zarar\u0131n do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p><strong>Munzam Zararda Tazmin Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Munzam zarar talep edilebilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki d\u00f6rt temel ko\u015fulun bir araya gelmesi gerekmektedir:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Para Borcunun \u0130fas\u0131nda Bor\u00e7lunun Temerr\u00fcd\u00fc<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Para borcu i\u00e7in temerr\u00fct, bor\u00e7lunun \u00f6deme zaman\u0131n\u0131 ge\u00e7irmesiyle ger\u00e7ekle\u015fir. Temerr\u00fct ba\u015flang\u0131c\u0131, borcun kayna\u011f\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u00f6zle\u015fmelerde: S\u00f6zle\u015fmede belirtilen vadenin ge\u00e7mesiyle temerr\u00fct olu\u015fur.<\/li>\n<li>Haks\u0131z fiillerde: Haks\u0131z fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anda.<\/li>\n<li>Sebepsiz zenginle\u015fmede: Zenginle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte.<\/li>\n<li>Sebepsiz zenginle\u015fmede iyi niyet varsa temerr\u00fct i\u00e7in bildirim \u015fartt\u0131r.<\/li>\n<li>Bildirim gereklili\u011fi: S\u00f6zle\u015fmede belirli bir vade yoksa, alacakl\u0131n\u0131n ihtar g\u00f6ndermesi gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Temerr\u00fct Faiziyle Giderilemeyen Bir Zarar<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Munzam zarar, temerr\u00fct faizini a\u015fan bir zarar oldu\u011funda s\u00f6z konusu olur. Zarar\u0131n miktar\u0131 temerr\u00fct faizine e\u015fit ya da ondan d\u00fc\u015f\u00fckse munzam zarar talep edilemez.<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6rnek Durumlar:<\/li>\n<li>Alacakl\u0131, bor\u00e7lunun borcunu \u00f6dememesi nedeniyle bankadan y\u00fcksek faiz oran\u0131yla kredi alm\u0131\u015f ve bu faiz oran\u0131 temerr\u00fct faizini a\u015fm\u0131\u015fsa.<\/li>\n<li>Bor\u00e7lunun borcunu \u00f6dememesi nedeniyle alacakl\u0131n\u0131n icra takibine maruz kal\u0131p mallar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck bedelle sat\u0131lmas\u0131 durumu.<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 para bor\u00e7lar\u0131nda deval\u00fcasyon nedeniyle alacakl\u0131n\u0131n kur fark\u0131ndan zarar g\u00f6rmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong>Uygun \u0130lliyet Ba\u011f\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bahse konu zarar ile bor\u00e7lunun temerr\u00fcd\u00fc aras\u0131nda uygun illiyet ba\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r. E\u011fer zararla temerr\u00fct aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 yoksa munzam zarar talep edilemez.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130spat y\u00fck\u00fc: Zarar\u0131 iddia eden davac\u0131ya (alacakl\u0131ya) aittir.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong>Kusur Ko\u015fulu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Munzam zarar talep edilebilmesi i\u00e7in bor\u00e7lunun kusurlu olmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n<ul>\n<li>TBK 122. maddeye g\u00f6re: \u201cBor\u00e7lu kendisinin hi\u00e7bir kusuru bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmedik\u00e7e zarar\u0131 tazmin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p>(Kanunda alacakl\u0131 lehine bir kusur karinesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.) \u2022 Alacakl\u0131n\u0131n ispat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yoktur: Bor\u00e7lunun kusurlu oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131r; bor\u00e7lu ancak kusursuzlu\u011funu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<ul>\n<li>Bor\u00e7lu, para borcunu zaman\u0131nda g\u00f6ndermi\u015f ancak paran\u0131n ula\u015fmamas\u0131nda kendisinin kusursuz oldu\u011funu ispatlam\u0131\u015fsa.<\/li>\n<li>\u00d6deme s\u00fcresinin gecikmesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen bir nedene dayanmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Munzam Zarar\u0131 \u0130spatlama Y\u00f6ntemleri<\/strong><\/p>\n<p>Munzam zarar\u0131n ispat\u0131nda iki temel g\u00f6r\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Soyut \u0130spat G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Fiili karine kabul edilir: Paran\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131 zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat i\u00e7in yeterli kabul edilir.<\/li>\n<li>Resmi belgeler yeterlidir: \u0130statistiki veriler veya resmi raporlar gibi genel nitelikte deliller sunulmas\u0131 yeterlidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li>Somut \u0130spat G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Alacakl\u0131, zarar\u0131n kendi \u00f6zg\u00fc ko\u015fullardan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 somut delillerle ispatlamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u00d6rnek Deliller:<\/li>\n<li>Alacakl\u0131n\u0131n, temerr\u00fct nedeniyle y\u00fcksek faiz oran\u0131yla kredi kullanmas\u0131.<\/li>\n<li>Temerr\u00fctten \u00f6t\u00fcr\u00fc malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bedelle satmak zorunda kalmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Yarg\u0131 Kararlar\u0131 ve Doktrindeki Tart\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\n<p>Yarg\u0131tay G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/p>\n<ul>\n<li>Ge\u00e7mi\u015fteki Kararlar: Munzam zarar, somut olaylarla ispatlanmal\u0131yd\u0131.<\/li>\n<li>Sonraki D\u00f6nem: Enflasyonist ortamda munzam zarar\u0131n, fiili karine olarak kabul edilmesi benimsendi.<\/li>\n<li>29 Mart 2022 Karar\u0131: Yarg\u0131tay, \u00f6nceki somut ispat yakla\u015f\u0131m\u0131na geri d\u00f6nd\u00fc ve munzam zarar\u0131n alacakl\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc durumlarla ispatlanmas\u0131 gerekti\u011fine karar verdi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Doktrindeki G\u00f6r\u00fc\u015fler<\/p>\n<ul>\n<li>Doktrin, somut ispat ko\u015fulunun a\u015f\u0131r\u0131 bir beklenti oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir.<\/li>\n<li>Uzun s\u00fcren yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinde alacakl\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar, genel ekonomik ko\u015fullar\u0131n etkisiyle do\u011frudan kabul edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Hakkaniyet \u0130ndirimi<\/strong><\/p>\n<p>Hakkaniyet indirimi, alacakl\u0131n\u0131n ya da bor\u00e7lunun yarg\u0131laman\u0131n uzamas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 durumlarda uygulanabilir.<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6rnek: Alacakl\u0131n\u0131n mahkemeye belgeleri ge\u00e7 sunmas\u0131, tan\u0131klar\u0131n\u0131 zaman\u0131nda haz\u0131r edememesi gibi durumlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Munzam zarar, alacakl\u0131 ile bor\u00e7lu aras\u0131ndaki bor\u00e7 ili\u015fkisinde, \u00f6zellikle ekonomik dalgalanmalar ve enflasyonist d\u00f6nemlerde, taraflar aras\u0131nda hak kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kritik bir hukuki mekanizmad\u0131r. Ancak munzam zarar\u0131n talep edilebilmesi, temerr\u00fct faizini a\u015fan somut bir zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, uygun illiyet ba\u011f\u0131 ve bor\u00e7lunun kusurlulu\u011fu gibi unsurlar\u0131n ispatlanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hem doktrin hem de yarg\u0131 uygulamalar\u0131 bu konuda farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar benimsemekte, \u00f6zellikle ispat y\u00fck\u00fc ve y\u00f6ntemleri \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar devam etmektedir. Bu durum, munzam zarar kavram\u0131n\u0131n dinamik ve geli\u015fime a\u00e7\u0131k bir alan oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Hukuki d\u00fczenlemeler ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bu kavram\u0131n g\u00fcncel ekonomik ko\u015fullara uyarlanmas\u0131, alacakl\u0131 ile bor\u00e7lu aras\u0131ndaki dengeyi koruma ad\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in T\u00fcrk\u00e7e. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Munzam zarar, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 122. maddesi uyar\u0131nca d\u00fczenlenmi\u015f ve alacakl\u0131n\u0131n temerr\u00fct faizini a\u015fan bir zarara u\u011framas\u0131 durumunda bor\u00e7lunun, kendisinin kusursuz oldu\u011funu ispat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":11055,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11767","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}