{"id":12387,"date":"2025-02-05T09:00:03","date_gmt":"2025-02-05T06:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/?p=12387"},"modified":"2025-02-19T11:51:57","modified_gmt":"2025-02-19T08:51:57","slug":"sozlesmenin-hukumsuzlugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/sozlesmenin-hukumsuzlugu\/","title":{"rendered":"S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N H\u00dcK\u00dcMS\u00dcZL\u00dc\u011e\u00dc"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in T\u00fcrk\u00e7e<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

S\u00f6zle\u015fme; taraflar\u0131n hukuk d\u00fczleminde belirli bir sonuca y\u00f6nelik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirine uygun irade beyanlar\u0131ndan olu\u015fan bir hukuki i\u015flemdir. Hukuki i\u015flemlerin h\u00fck\u00fcm ifade edebilmeleri ad\u0131na baz\u0131 unsurlar\u0131 ihtiva etmesi gerekmektedir. S\u00f6zle\u015fmenin gerekli hukuki unsurlar\u0131 ihtiva etmemesi durumunda s\u00f6zle\u015fme, hukuk d\u00fczeninin gerektirdi\u011fi baz\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar ile kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. Doktrinde ilgili yapt\u0131r\u0131mlar ad\u0131na s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermek ile birlikte O\u011fuzman\/Barlas ekol\u00fcne g\u00f6re 5\u2019e ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

    \n
  1. \n

    YOKLUK<\/b><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Bir hukuki i\u015flemin kurucu unsurlar\u0131n\u0131n natamam olmas\u0131 halinde s\u00f6z konusu hukuki i\u015flem; hukuk d\u00fcnyas\u0131nda varl\u0131k kazanamaz. Bir hukuki i\u015flemin kurucu unsurlar\u0131 eksik ise ilgili hukuki i\u015flem ile hedeflenen hukuki sonu\u00e7 hi\u00e7 do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin evlenmek isteyen bir kimse evlenme hususundaki iradesini evlendirme memuru huzurunda beyan etmez ise evlenme i\u015flemi hi\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f say\u0131l\u0131r zira evlenme hususundaki irade beyan\u0131n\u0131n evlendirmeye yetkili memur huzurunda beyan edilmesi, evlenme s\u00f6zle\u015fmesinde bir varl\u0131k \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      \n
    1. \n

      KES\u0130N H\u00dcK\u00dcMS\u00dcZL\u00dcK (BUTLAN)<\/b><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Bir hukuki i\u015flemin kurucu unsurlar\u0131 tamamlanm\u0131\u015f olmak ile beraber konusu; genel ge\u00e7erlilik \u015fartlar\u0131ndan olan kamu d\u00fczeni, genel ahlak, ki\u015filik haklar\u0131, emredici hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k ihtiva etmekte ise ilgili hukuki i\u015flem bat\u0131ld\u0131r, yani kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Tasarruf i\u015flemlerinde1<\/sup><\/a> tasarruf yetkisinin bulunmamas\u01312<\/sup><\/a> yahut sebebe ba\u011fl\u0131 tasarruf i\u015flemlerinde buna temel te\u015fkil eden bor\u00e7lanma i\u015fleminin ge\u00e7ersiz olmas\u01313<\/sup><\/a> durumunda ilgili i\u015flem kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Hukuki i\u015flemin kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, hukuki ili\u015fkinin \u00f6l\u00fc do\u011fmas\u0131 olarak da ifade edilebilir. Kesin h\u00fck\u00fcms\u00fcz bir akit, -nas\u0131l ki \u00f6l\u00fc birinin dirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ise- ge\u00e7ersizli\u011fe yol a\u00e7an olgunun ortadan kalkmas\u0131 yahut s\u00fcre ge\u00e7mesi gibi durumlar ile ge\u00e7erli hale getirilemez. Fakat bir hukuki i\u015flemin belirli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilmektedir ve bu ge\u00e7ersizlik t\u00fcr\u00fc \u201ck\u0131smi kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck\u201d \u015feklinde nitelenmektedir.4<\/sup><\/a><\/p>\n

      Doktrindeki baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler butlan yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131; nispi butlan ve mutlak butlan olarak ay\u0131rmakta iken O\u011fuzman ekol\u00fc butlan ile kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc bir kabul etmekte, nispi butlan olarak adland\u0131r\u0131lan t\u00fcr\u00fc ise \u201ciptal edilebilirlik\u201d \u015feklinde nitelemektedir.<\/p>\n

        \n
      1. \n

        \u0130PTAL ED\u0130LEB\u0130L\u0130RL\u0130K<\/b><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        Bir hukuki ili\u015fkinin sakat do\u011fmas\u0131 durumunda \u201ciptal edilebilirlik\u201d s\u00f6z konusu olabilmektedir. Sakat do\u011fan hukuki ili\u015fkinin bir yandan sakatl\u0131\u011f\u0131 giderilerek ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve hukuki sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nabilmekte di\u011fer yandan ise sakatl\u0131k sebebi ile hukuki i\u015flemi h\u00fck\u00fcms\u00fczle\u015ftirebilmek imk\u00e2n\u0131 bulunmaktad\u0131r. Yan\u0131 s\u0131ra ifade etmekte fayda g\u00f6rmekteyiz ki; irade sakatl\u0131klar\u0131nda s\u00f6zle\u015fmein kuruldu\u011fu andaki stat\u00fcs\u00fc-hukuki ge\u00e7erlili\u011fi noktas\u0131nda kesin bir kanaat bulunmamak ile birlikte doktrinde tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam etmektedir. TBK m. 30. Ve 39. Maddeleri aras\u0131nda; s\u00f6zle\u015fmedeki irade beyan\u0131n\u0131n, hata hile veya ikrah sebebiyle sakat olmas\u0131 halinde d\u00fczelebilir h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn s\u00f6z konusu oldu\u011fu ve ilgili durumlarda iptal hakk\u0131 i\u00e7in hata veya hilenin anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan yahut korkunun kalkmas\u0131ndan itibaren bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ptal hakk\u0131 sahibi isterse bu hakk\u0131n\u0131 kullanarak i\u015flemi ge\u00e7mi\u015fe etkili olacak \u015fekilde ba\u015ftan itibaren h\u00fck\u00fcms\u00fczle\u015ftirilebilir. Kanun ile tan\u0131nan 1 y\u0131l\u0131k s\u00fcre, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre niteli\u011fini haizdir ve s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra s\u00f6zle\u015fmenin h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131l\u0131nma imkan\u0131 ortadan kalkmaktad\u0131r.<\/p>\n

          \n
        1. \n

          NOKSANLIK (ASKIDA H\u00dcK\u00dcMS\u00dcZL\u00dcK)<\/b><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

          Bir hukuki i\u015flemin kurucu unsurlar\u0131 tamam olmak ile beraber tamamlay\u0131c\u0131 bir unsurun eksikli\u011fi s\u00f6z konusu ise ya tamamlay\u0131c\u0131 unsur ger\u00e7ekle\u015fecek ve i\u015flem h\u00fck\u00fcm ifade edecektir; ya da bu unsurun ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi kesin olarak belli olacak ve i\u015flem tamamen h\u00fck\u00fcms\u00fczle\u015fecektir. 5<\/sup><\/a><\/p>\n

            \n
          1. \n

            N\u0130SB\u0130 ETK\u0130S\u0130ZL\u0130K<\/b><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

            Bir tasarruf i\u015flemi ile hukuk d\u00fcnyas\u0131nda meydana gelen bir de\u011fi\u015fikli\u011fin baz\u0131 kimselere kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclememesi, onlara kar\u015f\u0131 etkili olmamas\u0131 halinde nisbi bir etkisizlik s\u00f6z konusudur. Nisbi etkisizlik mutlak da olabilir, d\u00fczelebilir nitelikte de olabilir.6<\/sup><\/a><\/p>\n

            \n

            1<\/a>\u0002<\/sup> Tasarruf i\u015flemi; malvarl\u0131\u011f\u0131nda yer alan bir hakk\u0131 do\u011frudan etkileyerek hakk\u0131 devreden, s\u0131n\u0131rlayan, sona erdiren ve hakk\u0131n i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftiren hukuk\u00ee i\u015flemdir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

            \n

            2<\/a>\u0002<\/sup> \u00d6rne\u011fin bir evde kirac\u0131 konumunda bulunan kimsenin s\u00f6z konusu evi konu alan bir sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesi d\u00fczenlemesi.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

            \n

            3<\/a>\u0002<\/sup> Ta\u015f\u0131nmaz sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n bor\u00e7land\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flem (tapu memuru huzurunda tanzim edilen resmi senet) ve tasarruf i\u015fleminden (tescil talebi) olu\u015fmas\u0131ndan hareketle; \u00f6rne\u011fin tescil talebinden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirilen sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin ge\u00e7ersiz olmas\u0131<\/span><\/p>\n<\/div>\n

            \n

            4<\/a>\u0002<\/sup> \u00d6rne\u011fin bir s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7erdi\u011fi maddelerin yaln\u0131zca biri ahlaka ayk\u0131r\u0131 ise o \u015fart olmadan o s\u00f6zle\u015fmenin yap\u0131lmayaca\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131lm\u0131yorsa ilgili \u015fart h\u00fck\u00fcms\u00fcz olup s\u00f6zle\u015fme, ilgili kay\u0131t hari\u00e7 tutulmak \u00fczere ge\u00e7erli say\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

            \n

            5<\/a>\u0002<\/sup> \u00d6rne\u011fin ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fcne sahip olan k\u00fc\u00e7\u00fcklerin ve k\u0131s\u0131tl\u0131lar\u0131n kanuni temsilcilerinin iznini almadan yapt\u0131klar\u0131 bor\u00e7land\u0131r\u0131c\u0131 hukuki i\u015flemler, kanuni temsilcinin onay vermesi ile tamamlanabilir. <\/span><\/p>\n<\/div>\n

            \n

            6<\/a>\u0002<\/sup> Mesela, bir alacak devredilince, bu devir (temlik) olgusu bor\u00e7luya bildirilmemi\u015fse, bu temlik tamamen ge\u00e7erli bir i\u015flem olmas\u0131na ra\u011fmen, temlikten haberi olmayan iyiniyetli bor\u00e7luya etki yapmaz. Bor\u00e7lunun eski alacakl\u0131ya (alaca\u011f\u0131n\u0131 devretmi\u015f olana) yapaca\u011f\u0131 ifa, onu borcundan kurtar\u0131r. Temlikin bor\u00e7luya kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in bunun bor\u00e7luya bildirilmesi gerekir. (O\u011fuzman\/Barlas, Medeni Hukuk, Ankara, 2016, syf 219)<\/span><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Sorry, this entry is only available in T\u00fcrk\u00e7e. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.S\u00f6zle\u015fme; taraflar\u0131n hukuk d\u00fczleminde belirli bir sonuca y\u00f6nelik kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirine uygun irade beyanlar\u0131ndan olu\u015fan bir hukuki i\u015flemdir. Hukuki i\u015flemlerin h\u00fck\u00fcm ifade edebilmeleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":12388,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}