{"id":14048,"date":"2025-12-18T10:39:19","date_gmt":"2025-12-18T07:39:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/?p=14048"},"modified":"2026-08-20T12:19:35","modified_gmt":"2026-08-20T09:19:35","slug":"is-kazasinda-maddi-zarar-hesaplamalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/is-kazasinda-maddi-zarar-hesaplamalari\/","title":{"rendered":"\u0130\u015f Kazas\u0131nda Maddi Zarar Hesaplamalar\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in T\u00fcrk\u00e7e<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>\u0130\u015f kazalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ve ciddi\u00a0 risklerinden biri olup i\u015f\u00e7inin ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit eden veya beden g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltan bu olaylar, yaln\u0131zca bireysel olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal ve ekonomik d\u00fczeyde de ciddi sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. \u0130\u015f kazas\u0131 neticesinde i\u015f\u00e7inin \u00f6l\u00fcm\u00fc ya da kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131\u011f\u0131, hem kendisi hem de ailesi i\u00e7in telafisi g\u00fc\u00e7 kay\u0131plara yol a\u00e7arken i\u015fverenin ve kimi durumlarda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin hukuki sorumlulu\u011funu da g\u00fcndeme getirmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede tazminat hesaplamalar\u0131n\u0131n temel hedefi, zarara u\u011frayan ki\u015finin ya da destekten mahrum kalan yak\u0131nlar\u0131n\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 ekonomik kayb\u0131n, hakkaniyete uygun \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. \u0130\u015f kazalar\u0131 neticesinde\u00a0 ortaya \u00e7\u0131kan maddi zararlar\u0131n hesaplanmas\u0131 di\u011fer haks\u0131z fiillerde uygulanan y\u00f6ntemlerle ayn\u0131 hukuki temellere dayanmakla birlikte Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan i\u015f kazas\u0131 nedeniyle ba\u011flanan gelirlerin hesaba kat\u0131lmas\u0131 ve bu \u00f6demelerin sorumlulara r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7ler bak\u0131m\u0131ndan i\u015f kazalar\u0131na \u00f6zg\u00fc baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. Nitekim Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli gelirler ile ge\u00e7ici \u00f6denekler, tazminat hesab\u0131nda dikkate al\u0131nmakta ve bu kalemler sorumlulara r\u00fccu edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f kazalar\u0131na ili\u015fkin maddi zarar hesab\u0131, genel tazminat hukukunun ilkelerine dayanman\u0131n yan\u0131nda di\u011fer haks\u0131z fiillerdeki standart y\u00f6ntemlerden ayr\u0131larak daha karma\u015f\u0131k bir de\u011ferlendirme s\u00fcrecini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bursa i\u015f kazas\u0131 avukat<\/a>\u0131 ile i\u015f kazalar\u0131n\u0131z sonras\u0131 maddi zarar hesaplamalar\u0131n\u0131zda bilgi alabilirsiniz.<\/p>\n

A.Tazminat\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 Noktas\u0131 ve Br\u00fct Zarar\u0131n Belirlenmesi<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015f kazas\u0131 nedeniyle sigortal\u0131n\u0131n beden g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 %10\u2019un \u00fczerinde ise veya \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse, hak sahiplerinin tazminat davas\u0131 a\u00e7abilmeleri i\u00e7in \u00f6ncelikle Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun i\u015f kazas\u0131 sigorta kolundan gelir ba\u011flamas\u0131 gerekmektedir. Bu d\u00fczenleme, dava \u015fart\u0131 niteli\u011finde olup tazminat hesaplamalar\u0131n\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Bu usuli ko\u015fulun sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, i\u015f kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 maddi tazminat\u0131n hesaplanmas\u0131na ge\u00e7ilir. \u0130\u015f kazalar\u0131na ili\u015fkin tazminat hesaplamalar\u0131n\u0131n temelini, \u00f6ncelikle t\u00fcm indirim ve mahsup i\u015flemlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak tespit edilen br\u00fct zarar tutar\u0131 olu\u015fturur. Bu mebla\u011f, ma\u011fdurun veya \u00f6l\u00fcm halinde destekten yoksun kalan hak sahiplerinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek ekonomik kayb\u0131n, Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 50. ve devam\u0131 maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zarar\u0131n giderilmesi prensibi uyar\u0131nca bug\u00fcnk\u00fc de\u011fer \u00fczerinden hesaplanm\u0131\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir di\u011fer ifadeyle br\u00fct zarar, ma\u011fdurun veya destekten yoksun kalan hak sahiplerinin, i\u015f kazas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olsayd\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131n geri kalan s\u00fcresinde elde etmeleri beklenen t\u00fcm ekonomik kazan\u00e7lar\u0131n toplam\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Bu kapsamda hesaplama yap\u0131l\u0131rken, i\u015f\u00e7inin kaza tarihindeki ger\u00e7ek geliri, ya\u015f\u0131, mesle\u011fi, aktif ve pasif \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi ile i\u015f g\u00f6remezlik oran\u0131 gibi akt\u00fceryal veriler esas al\u0131n\u0131r. Gelece\u011fe y\u00f6nelik bu muhtemel gelirler ile destek paylar\u0131, bug\u00fcne indirgenerek pe\u015fin sermaye de\u011feri \u00fczerinden hesaplama yap\u0131l\u0131r. Br\u00fct zarar tespit edilirken Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan yap\u0131lan veya yap\u0131lacak \u00f6demeler ile kusur oranlar\u0131 dikkate al\u0131nmaz; bu a\u015famada yaln\u0131zca kazan\u0131n meydana gelmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan maddi kayb\u0131n miktar\u0131n\u0131n belirlenmesi ama\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n

\"i\u015f<\/p>\n

Br\u00fct zarar ayn\u0131 zamanda mahkemenin h\u00fckmedebilece\u011fi en y\u00fcksek s\u0131n\u0131r\u0131, yani tazminat tavan\u0131n\u0131 da belirler. Tazminat tavan\u0131, hesaplanan zarar\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ifade eder ve Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun r\u00fccu talepleri hi\u00e7bir \u015fekilde bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015famaz. Bu \u00e7er\u00e7evede tazminat\u0131n adil ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde belirlenmesi sa\u011flan\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Bir sigortal\u0131n\u0131n normal ko\u015fullarda 18 y\u0131l daha aktif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenirken ge\u00e7irdi\u011fi i\u015f kazas\u0131 sonucunda %40 oran\u0131nda i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumda, i\u015f\u00e7inin gelecekteki t\u00fcm kazan\u00e7 kay\u0131plar\u0131 hesaplanarak bug\u00fcne indirgenir. Toplam kay\u0131p 2.000.000 TL olarak belirlendi\u011finde, bu tutar br\u00fct zarar ve ayn\u0131 zamanda tazminat tavan\u0131 olarak kabul edilir. Daha sonraki a\u015famalarda yap\u0131lacak indirimler ise -kusur oran\u0131, SGK gelirleri, hakkaniyet indirimi vb.- bu tavan\u0131 a\u015famaz.<\/p>\n

B.Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun R\u00fccu Hakk\u0131 ve Kanuni \u0130stisnalar<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015f kazalar\u0131na ili\u015fkin davalar\u0131 di\u011fer haks\u0131z fiil davalar\u0131ndan ay\u0131ran en temel unsur Sosyal G\u00fcvenlik Hukuku ile Bor\u00e7lar Hukuku\u2019nun bir araya gelmesidir. Zira i\u015f kazalar\u0131nda yaln\u0131zca \u00f6zel hukuk h\u00fck\u00fcmleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 gelirler ve bu gelirlerin sorumlulara r\u00fccu edilmesi s\u00fcreci de hesaplamalara do\u011frudan etki eder niteliktedir.<\/p>\n

1- \u0130lk Pe\u015fin Sermaye De\u011feri ve R\u00fccu<\/strong><\/h3>\n

SGK, i\u015f kazas\u0131 veya meslek hastal\u0131\u011f\u0131 sonucunda sigortal\u0131ya ya da hak sahiplerine ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli gelirlerin veya belirli s\u00fcreli \u00f6demelerin ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihindeki toplam maliyetini hesaplar. Bu tutar ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu’nun bir i\u015f kazas\u0131 sonucunda sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine \u00f6m\u00fcr boyu ba\u011flamay\u0131 taahh\u00fct etti\u011fi t\u00fcm s\u00fcrekli gelirlerin, bu gelirlerin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 tarihteki toplam nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 pe\u015fin sermaye de\u011feri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0 Kurum daha sonras\u0131nda bu de\u011feri kusurlu tarafa y\u00fckleyerek geri isteme hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131r. B\u00f6ylece SGK, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeleri sorumlulara r\u00fccu ederek sosyal g\u00fcvenlik sisteminin mali y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n

2- Sorumluya R\u00fccu ve Kusur Ayr\u0131m\u0131 <\/strong><\/h3>\n

R\u00fccu edilecek tutar, zarardan sorumlu olan ki\u015finin g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu\u2019nun 21. maddesi, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun i\u015f kazas\u0131 nedeniyle yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeleri kusurlu taraflara r\u00fccu etme yetkisini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde d\u00fczenlemi\u015ftir. An\u0131lan madde uyar\u0131nca, i\u015f kazas\u0131 veya meslek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fverenin kusurlu davran\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanmas\u0131 halinde, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu; sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine ba\u011flanan gelirlerin ilk pe\u015fin sermaye de\u011ferinin, i\u015fverenin kusuruna isabet eden k\u0131sm\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 i\u015fverenden talep edebilmektedir.\u00a0 Bir ba\u015fka ifadeyle, i\u015fverenin sigortal\u0131 ile do\u011frudan i\u015f ili\u015fkisi bulunmas\u0131 nedeniyle r\u00fccu hakk\u0131 tam olarak uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, zarara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin kusurlu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sebep olmas\u0131 durumunda Kurumun r\u00fccu hakk\u0131 kanun koyucu taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun 21\/4. f\u0131kras\u0131 gere\u011fince, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere y\u00f6neltilecek r\u00fccu miktar\u0131, kusur oran\u0131na isabet eden tutar\u0131n yaln\u0131zca yar\u0131s\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu d\u00fczenleme ile ama\u00e7lanan i\u015fveren d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin sorumlulu\u011funun hakkaniyet ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan ba\u011flanan gelirlerin ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri 500.000 TL olarak hesaplanm\u0131\u015f ve kusur oran\u0131 %40 olarak belirlenmi\u015fse, i\u015fverenin kusurlu oldu\u011fu durumda Kurum i\u015fverenden 200.000 TL talep edebilirken, ayn\u0131 kusur oran\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fiye isnat edildi\u011finde r\u00fccu miktar\u0131 yaln\u0131zca 100.000 TL olacakt\u0131r.<\/p>\n

3-R\u00fccu Edilemeyecek \u0130stisnai Gelirler<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015f kazalar\u0131na ili\u015fkin tazminat hesaplamalar\u0131nda Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun r\u00fccu hakk\u0131 genel bir kural olarak uygulanmakla birlikte kanun koyucu baz\u0131 \u00f6zel hallerde bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015f ve hatta tamamen ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim 5510 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda, Kurumun r\u00fccu edemeyece\u011fi gelirler a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

    \n
  • Bunlardan ilki, kusurlu sigortal\u0131n\u0131n hak sahiplerine ba\u011flanan gelirlerdir. \u0130\u015f kazas\u0131 sonucunda hayat\u0131n\u0131 kaybeden sigortal\u0131n\u0131n, kazan\u0131n meydana gelmesinde kusurlu bulunmas\u0131 halinde Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu; geride kalan ve kusuru bulunmayan hak sahiplerine ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 gelirler y\u00f6n\u00fcnden r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kullanmamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde hareket eden bir i\u015f\u00e7inin bu davran\u0131\u015f\u0131 sonucu meydana gelen kazada hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi durumunda, kazan\u0131n olu\u015fumunda sigortal\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r kusuru bulunsa bile geride kalan e\u015fine ve \u00e7ocuklar\u0131na ba\u011flanan \u00f6l\u00fcm gelirleri bak\u0131m\u0131ndan SGK\u2019n\u0131n r\u00fccu hakk\u0131 do\u011fmaz. Bu d\u00fczenlemenin temel amac\u0131, \u00f6len i\u015f\u00e7inin kusurunun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, onun deste\u011finden yoksun kalan ve kusuru bulunmayan aile bireylerine yans\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektir.<\/li>\n
  • \u0130kinci istisna ise, kazada kusurlu bulunan hak sahiplerine ba\u011flanan gelirlerdir. \u00d6rne\u011fin, i\u015fyerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015fan e\u015flerden birinin, di\u011fer e\u015fin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan i\u015f kazas\u0131nda do\u011frudan kusurlu oldu\u011funun tespiti halinde, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu yaln\u0131zca kusurlu olan e\u015fe ba\u011flanan gelir y\u00f6n\u00fcnden r\u00fccu hakk\u0131n\u0131 kullanmaz; buna kar\u015f\u0131l\u0131k kusuru bulunmayan di\u011fer hak sahipleri bak\u0131m\u0131ndan r\u00fccu imkan\u0131 devam eder. Bu d\u00fczenleme ile ama\u00e7lanan, kusurlu ki\u015finin kendi kusurlu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 dolayl\u0131 olarak ba\u015fkalar\u0131na y\u00fcklemesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesidir. Bu yakla\u015f\u0131m, kusura dayanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yaln\u0131zca kusurlu ki\u015fiye y\u00fcklenmesini sa\u011flayarak adil bir sorumluluk da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine hizmet etmektedir.<\/li>\n
  • \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc istisna, i\u015f kazas\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 veya hastal\u0131\u011f\u0131n; kamu g\u00f6revlileri, er ve erba\u015flar ile kamu idareleri taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilen di\u011fer ki\u015filerin g\u00f6revlerinin gere\u011fi olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiiller sonucunda meydana gelmesi halidir. Bu durumda, s\u00f6z konusu fiiller nedeniyle haklar\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f bir mahkumiyet karar\u0131 bulunanlar d\u0131\u015f\u0131nda, sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine yap\u0131lan \u00f6demeler ile ba\u011flanan gelirler bak\u0131m\u0131ndan Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun r\u00fccu hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

    C.Net Tazminata Ula\u015fmak \u0130\u00e7in \u0130ndirimlerin S\u0131ras\u0131<\/strong><\/h2>\n

    \u0130\u015f kazalar\u0131na ili\u015fkin tazminat hesaplamalar\u0131nda, br\u00fct zarar tutar\u0131ndan nihai olarak h\u00fckmedilecek net tazminat miktar\u0131na ula\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in yap\u0131lacak indirimler belirli bir s\u0131raya tabidir. Bu s\u0131ra, Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131yla \u015fekillenmi\u015f olup emredici niteliktedir. Bu nedenle mahkemeler, tazminat hesaplamalar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu i\u00e7tihatlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131raya uygun bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

    \u25cf\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Birinci A\u015fama: Zorunlu Hesap Unsurlar\u0131<\/strong><\/h3>\n

    \u0130lk a\u015famada, tazminat\u0131n hukuken talep edilebilir k\u0131sm\u0131 belirlenir. Bu a\u015famada ama\u00e7, zarar\u0131n tamam\u0131n\u0131n de\u011fil, hangi k\u0131sm\u0131n\u0131n sorumlulara y\u00fcklenebilece\u011finin tespit edilmesidir. Bu nedenle, zarar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen ve sorumlulu\u011fu azaltan unsurlar \u00f6ncelikle dikkate al\u0131n\u0131r. T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 52. maddesi uyar\u0131nca, zarar g\u00f6renin kazan\u0131n meydana gelmesinde kusurunun bulunmas\u0131 halinde, bu kusura isabet eden k\u0131s\u0131m toplam zarardan indirilir; zira ki\u015fi kendi kusurundan kaynaklanan zarar\u0131n bedelini ba\u015fkas\u0131na y\u00fckleyemez. \u00d6rne\u011fin, br\u00fct tazminat 1.000.000 TL olarak hesaplanm\u0131\u015fsa ve i\u015f\u00e7inin kusuru %20 ise, tazminat 800.000 TL\u2019ye indirilecektir.<\/p>\n

    \u00d6l\u00fcm sonucu destekten yoksun kalanlar lehine a\u00e7\u0131lan tazminat davalar\u0131nda evlenme \u015fans\u0131 indirimi dikkate al\u0131n\u0131r. Dul e\u015fin ya\u015f\u0131, medeni durumu ve sosyal ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak,\u00a0 yeniden evlenerek yeni bir destek ili\u015fkisi kurma ihtimali, zarar\u0131n \u00f6m\u00fcr boyu ve kesintisiz bi\u00e7imde devam etmeyebilece\u011fi varsay\u0131m\u0131na dayan\u0131r. Bu indirim \u00f6\u011fretide tart\u0131\u015fmal\u0131 olsa da yarg\u0131lamada zorunlu hesap unsuru olarak kabul edilmektedir. \u00d6\u011fretide evlenme \u015fans\u0131 indiriminin tart\u0131\u015fmal\u0131 olmas\u0131n\u0131n temel nedeni, bu indirimin varsay\u0131ma dayal\u0131 olmas\u0131 ve zarar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi ilkesini zedeledi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki ele\u015ftirilerden kaynaklanmaktad\u0131r. Bu ele\u015ftirilen ba\u015f\u0131nada dul e\u015fin evlenmesi gelece\u011fe ili\u015fkin belirsiz bir ihtimale dayanmas\u0131 yatmaktad\u0131r. Destekten yoksun kalma zarar\u0131, \u00f6l\u00fcmle birlikte kesin olarak do\u011fan bir zarard\u0131r. Zira dul e\u015fin yeniden evlenip evlenmeyece\u011fi, ne zaman ve hangi ko\u015fullarda evlenece\u011fi tamamen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bir husustur. Bu nedenle ger\u00e7ekle\u015fmesi kesin olmayan bir ihtimal \u00fczerinden tazminattan indirim yap\u0131lmas\u0131n\u0131n, zarar\u0131n tam giderilmesi ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n

    Bunun yan\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta vefat eden \u00e7ocuklar i\u00e7in yeti\u015ftirme giderleri indirimi yap\u0131l\u0131r. Bu indirim, \u00e7ocu\u011fun ya\u015famas\u0131 halinde belirli bir s\u00fcre boyunca ailesine y\u00fckleyece\u011fi bar\u0131nma, beslenme, e\u011fitim ve bak\u0131m gibi zorunlu giderlerin art\u0131k s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu nedenle, \u00e7ocu\u011fun ileride sa\u011flayaca\u011f\u0131 muhtemel deste\u011fin hesaplanmas\u0131nda, ailesinin katlanmak zorunda kalmayaca\u011f\u0131 bu giderler dikkate al\u0131narak destekten yoksun kalma tazminat\u0131ndan belirli bir tutar indirilmektedir. Ama\u00e7, ailenin fiilen katlanamayaca\u011f\u0131 masraflar nedeniyle haks\u0131z bir zenginle\u015fmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve tazminat\u0131n ger\u00e7ek zararla uyumlu olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

    \u25cf\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130kinci A\u015fama: SGK Mahsubu<\/strong><\/h3>\n

    Birinci a\u015famada belirlenen ve hukuken talep edilebilir hale gelen tazminat tutar\u0131 \u00fczerinden Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu mahsubu yap\u0131l\u0131r. Bu mahsup i\u015flemi hakimin takdirine ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p kanundan kaynaklanan zorunlu bir i\u015flemdir. Ama\u00e7, sigortal\u0131n\u0131n ayn\u0131 zarar\u0131 iki kez tahsil etmesini ve haks\u0131z zenginle\u015fmeyi \u00f6nlemektir. Ancak SGK mahsubu, hi\u00e7bir surette tazminat\u0131n tamam\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak veya tazminat tavan\u0131n\u0131 a\u015facak \u015fekilde uygulanamaz. B\u00f6ylece hem zarar\u0131n tek seferde giderilmesi sa\u011flanmakta hem de haks\u0131z zenginle\u015fmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmektedir.<\/p>\n

      \n
    • \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc A\u015fama: Hakkaniyet \u0130ndirimleri<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

      Tazminat hesab\u0131n\u0131n son a\u015famas\u0131nda t\u00fcm zorunlu i\u015flemler tamamland\u0131ktan sonra hakim gerekli g\u00f6r\u00fcrse hakkaniyet indirimi uygulayabilmektedir. Hakkaniyet indirimi, tazminat hesaplamalar\u0131nda zorunlu bir unsur de\u011fil, hakimin takdiri kapsam\u0131ndad\u0131r. Ama\u00e7, baz\u0131 \u00f6zel ve istisnai durumlarda tazminat y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 derecede a\u011f\u0131r bir y\u00fck alt\u0131na girmesini \u00f6nlemektir.<\/p>\n

      Bu indirim \u015fu durumlarda g\u00fcndeme gelmektedir:<\/p>\n

        \n
      • Zarar g\u00f6renin fiile r\u0131za g\u00f6stermesi:<\/strong> E\u011fer zarar g\u00f6ren ki\u015fi, zarar\u0131 do\u011furan davran\u0131\u015fa \u00f6nceden raz\u0131 olmu\u015fsa, hakim tazminat miktar\u0131n\u0131 indirebilir. \u00d6rne\u011fin i\u015f\u00e7i, i\u015fveren taraf\u0131ndan defalarca uyar\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen koruyucu ekipman kullanmadan tehlikeli bir makineyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi neticesinde meydana gelen i\u015f kazas\u0131nda a\u011f\u0131r \u015fekilde yaralan\u0131rsa mahkeme zarar g\u00f6renin riski bilerek ve isteyerek kabul etmi\u015f oldu\u011funu dikkate alarak tazminat miktar\u0131nda hakkaniyet indirimi uygulayabilir. Bu durumda r\u0131za, sorumlulu\u011fu tamamen ortadan kald\u0131rmasa da tazminat\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na gerek\u00e7e olu\u015fturur.<\/li>\n
      • Zarar\u0131n artmas\u0131na katk\u0131:<\/strong> Zarar g\u00f6ren, zarar\u0131n do\u011fmas\u0131nda veya artmas\u0131nda etkili olmu\u015fsa, bu durum tazminat\u0131n indirilmesine yol a\u00e7abilir. \u00d6rne\u011fin i\u015f kazas\u0131 sonras\u0131 doktorun istirahat ve tedavi \u00f6nerilerine uymayan i\u015f\u00e7inin, bu nedenle zarar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 durumunda tazminat miktar\u0131 azalt\u0131labilir.<\/li>\n
      • Bor\u00e7lunun ekonomik durumu:<\/strong> E\u011fer zarar veren ki\u015fi, hafif kusuruyla<\/u> <\/strong>zarara sebep olmu\u015fsa ve tazminat\u0131 \u00f6demesi onu yoksullu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrecekse, hakim hakkaniyet gere\u011fi tazminat\u0131 azaltabilir. Bu noktada hafif kusur ko\u015fulu \u00f6nem arz etmektedir. Zira bu husustaki hakkaniyet indirimi, a\u011f\u0131r kusur hallerinde de\u011fil; kusurun tali ve hafif d\u00fczeyde kald\u0131\u011f\u0131 istisnai olaylar<\/strong> i\u00e7in s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/li>\n
      • \u00d6zel durumlar:<\/strong> Trafik kazalar\u0131nda hat\u0131r ta\u015f\u0131mas\u0131 gibi sosyal ili\u015fkilerden do\u011fan \u00f6zel hallerde de hakkaniyet indirimi uygulanabilir. \u00d6rne\u011fin, i\u015fyerine birlikte gitmek \u00fczere i\u015fverenin arac\u0131yla \u00fccretsiz ve tamamen nezaketen ta\u015f\u0131nan bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi trafik kazas\u0131nda, ta\u015f\u0131man\u0131n herhangi bir ticari ama\u00e7 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve taraflar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin sosyal nitelikte oldu\u011fu tespit edilirse; mahkeme, bu \u00f6zel durumu dikkate alarak tazminat miktar\u0131nda hakkaniyet indirimi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rebilir.<\/li>\n<\/ul>\n

        Sonu\u00e7 olarak i\u015f kazalar\u0131nda tazminat hesaplamalar\u0131; klasik haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu ile benzerlik arz etse de bu sorumluluktan farkl\u0131 olarak Bor\u00e7lar Hukuku ile Sosyal G\u00fcvenlik Hukuku\u2019nun birlikte uygulanmas\u0131n\u0131 gerektiren \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir yap\u0131ya sahiptir. Bu alanda hesaplama s\u00fcreci; \u00f6ncelikle br\u00fct zarar\u0131n ve tazminat tavan\u0131n\u0131n belirlenmesi, ard\u0131ndan Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan ba\u011flanan gelirlerin tazminattan mahsup edilmesi ve son olarak Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131yla \u015fekillenen indirim s\u0131ras\u0131na uygun \u015fekilde nihai tazminat tutar\u0131na ula\u015f\u0131lmas\u0131 esas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu sistemin amac\u0131, zarar g\u00f6renin veya hak sahiplerinin u\u011frad\u0131klar\u0131 ekonomik kayb\u0131n hukuka uygun ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir bi\u00e7imde giderilmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

        Av. Melike Aykutalp Durmaz<\/strong>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Sorry, this entry is only available in T\u00fcrk\u00e7e. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.\u0130\u015f kazalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ve ciddi\u00a0 risklerinden biri olup i\u015f\u00e7inin ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan tehdit eden veya beden g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltan bu olaylar, yaln\u0131zca […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":14051,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[277],"tags":[],"class_list":["post-14048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-kazasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14048\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ozkokhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}