İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Sona Erer?

Boşanma ya da ayrılık sonrasında çocuğun bakım ve eğitim giderleri iki ebeveynin de sorumluluğundadır. İştirak nafakası, bu sorumluluğun hukuki karşılığıdır. Bu yazıda iştirak nafakasının ne olduğunu, kimin ödediğini, miktarının nasıl belirlendiğini ve ne zaman sona erdiğini ele alıyoruz.

İştirak Nafakası Nedir?

İştirak nafakası, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen ve çocuğun bakım giderlerine katkı amacı taşıyan bir nafaka türüdür. Boşanma ya da ayrılık hâlinde velayet bir ebeveyne verilir. Velayeti almayan ebeveyn ise çocuğun giderlerine iştirak nafakasıyla katkıda bulunur.

Bu nafaka, eş lehine değil, doğrudan çocuğun yararına hükmedilir. Hâkim, boşanma davasında ayrıca talep edilmese de çocuğun menfaati için iştirak nafakasına karar verebilir. Amaç, ebeveynlerin ayrılmasının çocuğun yaşam koşullarını olumsuz etkilememesidir.

Boşanma ve velayet süreçlerinin bütünü için Bursa boşanma avukatı ve nafaka hukuku hizmet sayfalarımıza göz atabilirsiniz.

İştirak Nafakasını Kim Öder, Kime Ödenir?

İştirak nafakasını, çocuğun velayetini almayan ebeveyn öder. Nafaka, çocuğun ihtiyaçları için, velayeti elinde bulunduran ebeveyne ödenir. Çocuğun bakımını fiilen üstlenen taraf, bu nafakayı çocuğun giderleri için kullanır.

Velayetin kimde olduğu, iştirak nafakası yükümlülüğünü belirler. Ancak bu yükümlülük, çocukla kişisel ilişki kurup kurmamaktan (görüşme) bağımsızdır. Çocuğuyla görüşemeyen ebeveynin dahi iştirak nafakası yükümlülüğü kural olarak devam eder.

İştirak Nafakası Miktarı Nasıl Belirlenir?

İştirak nafakası sabit bir rakama göre değil, somut duruma göre belirlenir. Mahkeme, aşağıdaki ölçütleri birlikte değerlendirir:

• Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve gelişen ihtiyaçları.
• Ana ve babanın mali gücü, geliri ve yaşam koşulları.
• Çocuğun alışkın olduğu yaşam standardı.
• Hakkaniyet ilkesi.

Mahkeme, kararında nafakanın her yıl belirli bir ölçüte göre güncellenmesini (artırılmasını) öngörebilir. Böyle bir kayıt varsa, nafaka her yıl bu ölçüte göre kendiliğinden artar. Güncel oran ve tutarlar dosyaya göre değiştiğinden, bu değerlendirme somut duruma göre yapılır.

İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?

İştirak nafakası, kanunda öngörülen belirli hâllerde sona erer. Başlıca durumlar şunlardır:

Çocuk 18 Yaşını Doldurunca İştirak Nafakası Biter mi?

Çocuğun ergin olması, iştirak nafakasının kural olarak sona ermesi anlamına gelir. Ancak önemli bir istisna vardır. Çocuğun eğitim hayatı erginlikten sonra da sürüyorsa, kanunda öngörülen şartlarla nafaka eğitimi süresince devam edebilir.

Bu durumda nafaka artık velayet sahibi ebeveyne değil, ergin çocuğun kendisine yönelik olur. Yani eğitimi süren ergin çocuk, nafakayı kendi adına ve bakım yükümlüsü ebeveyninden talep eder. Talebin şartları, çocuğun eğitim durumuna ve tarafların imkânlarına göre değerlendirilir.

Velayet Değişirse İştirak Nafakası Ne Olur?

Velayet, koşulların değişmesi hâlinde yeniden düzenlenebilir. Velayetin bir ebeveynden diğerine geçmesi durumunda iştirak nafakası da yeniden değerlendirilir. Çocuğun bakımını fiilen üstlenen tarafın değişmesiyle, nafaka yükümlüsü de değişebilir. Bu talepler, aile mahkemesinde açılacak bir davayla ileri sürülür.

İştirak Nafakasının Artırılması ve Azaltılması

Bir kez belirlenen iştirak nafakası, koşullar değiştiğinde yeniden düzenlenebilir. Çocuğun ihtiyaçlarının artması ya da yükümlü ebeveynin gelir durumunun değişmesi, nafakanın artırılması veya azaltılması talebine dayanak olabilir. Bu talebin sonuç doğurması için, değişikliğin delillerle ortaya konması gerekir.

İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Yapılabilir?

Mahkemece hükmedilen iştirak nafakasının ödenmemesi hâlinde, alacak icra yoluyla takip edilebilir. Birikmiş ve işleyecek nafaka birlikte istenebilir. Ayrıca nafaka yükümlülüğüne aykırılığın kanunda öngörülen başka sonuçları da gündeme gelebilir. İcra süreçleri için icra hukuku hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

İştirak, Tedbir ve Yoksulluk Nafakası Arasındaki Fark

Nafaka türleri sık karıştırılır. Aşağıdaki tablo, üç temel türü karşılaştırır:

İlgili Hizmet ve İlçe Sayfalarımız

• Bursa Nafaka Avukatı (ana hizmet sayfası)
• Kestel Nafaka Avukatı (tedbir ve iştirak nafakası)
• Karacabey Nafaka Avukatı (ergin çocuğun eğitim nafakası)
• Bursa Boşanma Avukatı (velayet ve boşanma)

Sık Sorulan Sorular

İştirak nafakası için ayrıca talepte bulunmam gerekir mi?

Hayır. Hâkim, boşanma davasında ayrıca talep edilmese de çocuğun menfaati için iştirak nafakasına karar verebilir. Çünkü bu nafaka doğrudan çocuğun yararına hükmedilir.

Çocuğumla görüşemiyorum, yine de nafaka öder miyim?

Kişisel ilişki (görüşme) ile iştirak nafakası farklı konulardır. Görüşmede sorun yaşanması, kural olarak nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kişisel ilişkiye dair sorunlar ayrı bir hukuki yolla ele alınır.

Çocuk 18 yaşını doldurunca nafaka kesilir mi?

Çocuğun ergin olması iştirak nafakasının kural olarak sona ermesi anlamına gelir. Ancak eğitimi sürüyorsa, kanuni şartlarla nafaka devam edebilir. Bu durumda ergin çocuk nafakayı kendi adına talep eder.

Nafaka miktarı sonradan artırılabilir mi?

Evet. Çocuğun ihtiyaçlarının artması ya da tarafların gelir durumunun değişmesi hâlinde nafakanın artırılması talep edilebilir. Bunun için değişikliğin delillerle ortaya konması gerekir.

İştirak nafakası ödenmezse ne olur?

Ödenmeyen nafaka için icra takibi başlatılabilir. Birikmiş ve işleyecek nafaka birlikte istenebilir. Ayrıca nafaka yükümlülüğüne aykırılığın kanunda öngörülen başka sonuçları da gündeme gelebilir.

Velayet bana geçerse nafakayı ben mi alırım?

Velayetin değişmesiyle iştirak nafakası yeniden düzenlenir. Çocuğun bakımını fiilen üstlenen taraf değiştiğinde, nafaka yükümlüsü de değişebilir. Bu, aile mahkemesinde açılacak bir davayla ileri sürülür.

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Bursa Barosu’na kayıtlı avukat ve arabulucu. Özkök Hukuk Bürosu’nun kurucusu olarak aile ve nafaka hukuku dahil çeşitli alanlarda müvekkillerine hukuki hizmet sunmaktadır. Bu yazı, büronun uygulama deneyimi ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kanuni şartlar ve tutarlar somut olaya göre değişebilir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir. Kesin bilgi ve güncel durum için bir avukata danışmanız önerilir.

Özlem Zennup Özkök

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Arabulucu Avukat Özlem Zennup Özkök, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yaklaşık 16 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Türkiye’nin önde gelen hukuk bürolarında edindiği kurumsal deneyimin ardından Bursa’da Özkök Hukuk Bürosu’nu kurmuştur. Başta iş hukuku, boşanma hukuku, iş kazası davaları, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, ceza hukuku ve tüketici hukuku olmak üzere birçok alanda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık vermektedir. Uzun yıllar işçilik alacakları ve iş kazaları alanında bilirkişilik yapmış olan Özkök, hukuki süreçlerde şeffaf iletişim, güçlü hazırlık ve her dosyayı sahiplenme anlayışını esas almaktadır.

See author's posts