Boşanan eşlerin bir süre sonra yeniden evlenmesi, önceki evlilik döneminden doğan mal rejimi alacaklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Aynı kişiler arasında gerçekleşmiş olsa bile her evlilik, mal rejiminin tasfiyesi bakımından ayrı bir dönem olarak değerlendirilir.

Bu nedenle ilk evlilikte edinilen mallar, ikinci evlilik döneminde edinilen mallarla birlikte tek bir tasfiye hesabına tabi tutulmaz. Her evlilik dönemi; başlangıç ve sona erme tarihleri, uygulanan mal rejimi, malların edinilme tarihleri ve finansman kaynakları dikkate alınarak ayrı ayrı incelenmelidir.

Bursa boşanma avukatı ile iletişime geçerek detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Her Evlilik Ayrı Bir Mal Rejimi Dönemidir

Eşler arasında başka bir mal rejimi seçilmemişse 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejim kapsamında evlilik süresince emek karşılığında edinilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal kabul edilir.

Boşanma davasının açılmasıyla birlikte mal rejimi, davanın açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Ancak mal rejiminin tasfiyesi ve buna bağlı alacakların talep edilebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir.

Tarafların daha sonra yeniden evlenmesi ise yeni ve bağımsız bir mal rejimi döneminin başlaması sonucunu doğurur. Buna göre:

  • Birinci evlilik dönemi ayrı,
  • İki evlilik arasındaki boşanma dönemi ayrı,
  • İkinci evlilik dönemi ise ayrı

olarak değerlendirilir.

İkinci evlilik, birinci evlilikte sona ermiş olan mal rejimini devam ettirmez ve önceki dönemi yeni mal rejimiyle birleştirmez.

İlk Evlilikte Edinilen Mallar İkinci Evlilikte Nasıl Değerlendirilir?

Birinci evlilik döneminde edinilmiş bir mal, ikinci evlilik başladığında eşlerden birinin mevcut malvarlığı içinde bulunabilir. Bu mal, ikinci evlilik bakımından kural olarak evlilik başlangıcında mevcut olan kişisel mal niteliğindedir.

Ancak bu durum, diğer eşin birinci evlilik döneminden doğmuş olabilecek katılma alacağı, katkı payı alacağı veya değer artış payı alacağını ortadan kaldırmaz. İlk evlilikten doğan tasfiye alacağı ayrıca değerlendirilir.

Örneğin ilk evlilik sırasında edinilen bir taşınmaz, boşanmanın ardından tapuda eşlerden biri adına kalmış ve taraflar daha sonra yeniden evlenmiş olabilir. Taşınmazın ikinci evlilik başlangıcında mevcut olması, ilk evlilik dönemine ilişkin tasfiye talebini kendiliğinden hükümsüz hâle getirmez.

Bununla birlikte ikinci evlilik sırasında taşınmazın kredi taksitlerinin ödenmesi, taşınmaza önemli bir yatırım yapılması veya diğer eşin malvarlığıyla değer artışına katkıda bulunulması hâlinde ikinci evlilik döneminden kaynaklanan ayrıca bir alacak gündeme gelebilir.

Bu nedenle aynı mal hakkında farklı evlilik dönemlerine dayanan farklı nitelikte taleplerin doğması mümkündür.

Katılma Alacağı Her Zaman Malın Yarısı Değildir

Katılma alacağı, diğer eş adına kayıtlı bir malın doğrudan yarısının talep edilmesi anlamına gelmez. Bu hak kural olarak para alacağı niteliğindedir.

Tasfiye hesabında öncelikle:

  • Malların edinilme tarihleri,
  • Kişisel mal veya edinilmiş mal niteliğinde olup olmadıkları,
  • Malların edinilmesinde kullanılan finansman,
  • Mevcut borçlar,
  • Kişisel ve edinilmiş mallar arasındaki denkleştirmeler,
  • Eşlerin yaptığı karşılıksız kazandırmalar,
  • Malların tasfiye tarihindeki değerleri

belirlenir.

Bu hesaplamalar sonucunda ortaya çıkan artık değerin yarısı, kural olarak diğer eşin katılma alacağını oluşturur. Dolayısıyla yalnızca tapu kaydına veya malın güncel piyasa değerine bakılarak “malın yarısı diğer eşe aittir” şeklinde doğrudan bir sonuca varılması doğru değildir.

Malın Edinilme Tarihi Talebin Türünü Değiştirebilir

Mal rejimi uyuşmazlıklarında en önemli hususlardan biri malın hangi tarihte edinildiğidir.

Malın 1 Ocak 2002 tarihinden önce edinilmiş olması hâlinde, o dönemde geçerli olan mal ayrılığı rejimi nedeniyle katılma alacağı yerine katkı payı alacağı gündeme gelebilir.

Malın 1 Ocak 2002 tarihinden sonra ve edinilmiş mallara katılma rejimi sırasında edinilmesi hâlinde ise şartları varsa katılma alacağı talep edilebilir.

Eşlerden birinin kişisel malına diğer eş tarafından yapılan katkı söz konusuysa değer artış payı alacağı da doğabilir.

Bu nedenle aynı taşınmaz hakkında dahi edinme tarihi, ödeme şekli ve katkının kaynağına bağlı olarak farklı hukuki talepler ileri sürülebilir.

Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacaklar bakımından kural olarak on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanmaktadır. Bu süre, boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar.

Burada söz konusu olan süre hak düşürücü süre değil, zamanaşımı süresidir. Bu nedenle mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; davalı tarafın zamanaşımı def’inde bulunması gerekir.

Ancak aynı kişilerin yeniden evlenmesi, zamanaşımı hesabını doğrudan etkileyebilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 153. maddesi uyarınca evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirlerinden olan alacakları bakımından zamanaşımı işlemeye başlamaz; daha önce işlemeye başlamışsa durur.

Buna göre ilk boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlayan süre, tarafların yeniden evlenmesiyle durur. İkinci boşanma kararının kesinleşmesiyle kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Önemli olan nokta şudur: Yeniden evlilik, zamanaşımı süresini sıfırlamaz. Yalnızca işlemekte olan süreyi durdurur.

Örneğin ilk boşanma kararının kesinleşmesinden sonra yeniden evliliğe kadar yedi yıl geçmişse bu süre korunur. İkinci evlilik sona erdikten sonra kalan üç yıllık süre işlemeye devam eder.

Buna karşılık on yıllık zamanaşımı süresi yeniden evlenmeden önce tamamlanmışsa sonradan yapılan evlilik, zamanaşımına uğramış alacağı kendiliğinden yeniden canlandırmaz.

Yargıtay’ın Yeniden Evlilik Konusundaki Yaklaşımı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 3 Mayıs 2016 tarihli, 2016/6818 Esas ve 2016/8172 Karar sayılı kararında aynı kişiler arasındaki iki evlilik dönemi incelenmiştir.

Somut olayda tarafların ilk boşanma kararı 13 Temmuz 2001 tarihinde kesinleşmiş, taraflar 4 Mart 2008 tarihinde yeniden evlenmiş ve ikinci boşanma kararı 3 Ocak 2014 tarihinde kesinleşmiştir. Mal rejiminden kaynaklanan dava ise 18 Ağustos 2014 tarihinde açılmıştır.

Yargıtay; ilk boşanmadan yeniden evliliğe kadar geçen yaklaşık yedi yıllık süreyi hesaba katmış, ikinci evlilik sırasında zamanaşımının durduğunu ve ikinci boşanmanın kesinleşmesinden sonra yeniden işlemeye başladığını kabul etmiştir. Böylece toplam on yıllık sürenin dolmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Karar, aynı kişiler arasındaki ikinci evliliğin ilk evlilik döneminden doğan alacağı ortadan kaldırmadığını; ancak zamanaşımı süresinin hesaplanmasında evlilik döneminin dikkate alınması gerektiğini açık biçimde göstermektedir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Alacak Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Alacak Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Alacak Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Mal rejimi alacaklarında yalnızca zamanaşımı değil, tarafların boşanma sırasında yaptıkları anlaşmalar da önemlidir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde mal rejiminin açıkça tasfiye edilmesi, belirli malların kimde kalacağının kararlaştırılması veya eşlerin mal rejiminden kaynaklanan haklarından açıkça vazgeçmesi hâlinde sonradan dava açılması mümkün olmayabilir.

Buna karşılık protokolde veya duruşma sırasında kullanılan genel ifadeler her zaman mal rejimi alacağından vazgeçildiği anlamına gelmez.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 7 Haziran 2022 tarihli, 2019/335 Esas ve 2022/850 Karar sayılı kararında; tarafların birbirlerinden başka maddi veya manevi taleplerinin bulunmadığı yönündeki genel ifadelerin, mal rejiminin tasfiye edildiğini göstermeyeceği kabul edilmiştir. Çünkü mal rejiminin tasfiyesi, boşanmanın fer’î sonuçlarından biri değildir ve açık bir düzenleme bulunmadıkça genel ifadelerle bu haktan vazgeçildiği sonucuna varılamaz.

Benzer şekilde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10 Eylül 2025 tarihli, 2024/7 Esas ve 2025/498 Karar sayılı kararında da “paylaşacak malımız ve eşya talebimiz yoktur” şeklindeki bir beyanın tek başına mal rejimi alacağından açık bir feragat oluşturmadığı belirtilmiştir. Feragat beyanının belirli bir hakka ilişkin, açık, kesin ve tereddütsüz olması gerektiği vurgulanmıştır. Karara Adalet Bakanlığı İçtihat Bilgi Bankası üzerinden ulaşılabilir.

Dolayısıyla protokolün yalnızca başlığına veya tek bir cümlesine değil; tamamına, duruşma beyanlarına ve boşanma kararının hüküm bölümüne birlikte bakılmalıdır.

İspat Bakımından Hangi Belgeler Önemlidir?

Mal rejimi davalarında yalnızca malın kimin adına kayıtlı olduğu değil, ne zaman ve hangi kaynakla edinildiği de önem taşır. Bu nedenle aşağıdaki belgeler mümkün olduğunca korunmalıdır:

  • Tapu ve araç tescil kayıtları,
  • Banka hesap hareketleri,
  • Kredi sözleşmeleri ve ödeme planları,
  • Dekont ve makbuzlar,
  • Satış sözleşmeleri,
  • Maaş ve gelir kayıtları,
  • Ziynet eşyasına ilişkin belgeler,
  • Miras veya bağış belgeleri,
  • İnşaat ve tadilat faturaları,
  • Boşanma protokolleri,
  • Boşanma kararları ve kesinleşme şerhleri.

Tanık anlatımları katkının veya ödemenin kaynağının ispatında yardımcı olabilir. Ancak tanık bulunmaması, tek başına talebin ileri sürülemeyeceği anlamına gelmez. Banka kayıtları, resmî kayıtlar, mesajlaşmalar, ödeme belgeleri ve hayatın olağan akışına ilişkin diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Aynı kişiyle yeniden evlenmek ilk evlilikten doğan mal rejimi alacağını siler mi?

Hayır. Yeniden evlilik, önceki evlilikten doğan alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak zamanaşımı, protokol hükümleri ve açık feragat beyanları ayrıca incelenmelidir.

İlk evlilikte edinilen mal ikinci evlilikte ortak mal hâline gelir mi?

Kural olarak hayır. İkinci evliliğin başlangıcında mevcut olan mal, ikinci evlilik bakımından kişisel mal sayılabilir. Ancak ilk evlilik döneminden doğan tasfiye alacağı devam edebilir.

Yeniden evlenince on yıllık süre baştan mı başlar?

Hayır. Yeniden evlilik süreyi sıfırlamaz. İşlemekte olan zamanaşımı süresi evlilik boyunca durur ve evliliğin sona ermesinden sonra kaldığı yerden devam eder.

Anlaşmalı boşanma protokolündeki genel ifadeler hak kaybına neden olur mu?

Her genel ifade hak kaybı doğurmaz. Mal rejiminin tasfiyesi veya feragat iradesinin açık, belirli ve tereddütsüz olması gerekir. Bununla birlikte her protokol kendi içeriği ve mahkeme kararıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Mal diğer eş adına kayıtlıysa hak talep edilebilir mi?

Evet. Malın diğer eş adına kayıtlı olması tek başına talep hakkını ortadan kaldırmaz. Edinme tarihi, ödeme kaynağı, malın niteliği ve eşlerin katkıları araştırılır.

Aynı kişilerin boşandıktan sonra yeniden evlenmesi, mal rejimi tasfiyesini ortadan kaldıran veya iki evlilik dönemini tek bir dönem hâline getiren bir işlem değildir. Her evlilik dönemi kendi başlangıç ve sona erme tarihleri içinde ayrı ayrı değerlendirilir.

İlk evlilikten doğan katılma alacağı, katkı payı alacağı veya değer artış payı alacağı ikinci evlilik nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Bununla birlikte yeniden evlilik zamanaşımı süresini durdurabilir; açık bir tasfiye anlaşması veya feragat ise sonradan talepte bulunulmasını engelleyebilir.

Bu nedenle değerlendirme yapılırken malların edinilme tarihleri, ödeme kaynakları, boşanma kararlarının kesinleşme tarihleri, iki evlilik arasında geçen süre ve boşanma protokollerindeki ifadeler birlikte incelenmelidir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olayın özellikleri farklı olduğundan hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez.

Özlem Zennup Özkök

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Arabulucu Avukat Özlem Zennup Özkök, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yaklaşık 16 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Türkiye’nin önde gelen hukuk bürolarında edindiği kurumsal deneyimin ardından Bursa’da Özkök Hukuk Bürosu’nu kurmuştur. Başta iş hukuku, boşanma hukuku, iş kazası davaları, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, ceza hukuku ve tüketici hukuku olmak üzere birçok alanda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık vermektedir. Uzun yıllar işçilik alacakları ve iş kazaları alanında bilirkişilik yapmış olan Özkök, hukuki süreçlerde şeffaf iletişim, güçlü hazırlık ve her dosyayı sahiplenme anlayışını esas almaktadır.

See author's posts