Sorry, this entry is only available in Türkçe. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, bir kimsenin hukuka aykırı şekilde bir yere gitme veya bir yerde kalma özgürlüğünden yoksun bırakılmasıyla oluşan bir suçtur. Kişinin bir yere kapatılması ya da zorla alıkonulması bu suça örnek gösterilebilir. Bu yazıda kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun cezasını, nitelikli hâllerini ve etkin pişmanlık hükümlerini ele alıyoruz.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 109. maddesine göre bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişi bu suçu işlemiş olur. Suçun konusu, kişinin hareket özgürlüğüdür. Mağdurun bir odaya kilitlenmesi, bir araçta zorla tutulması ya da gitmesine engel olunması bu kapsamda değerlendirilir.

Suçun oluşması için özgürlükten yoksun bırakmanın belirli bir süre devam etmesi aranır. Anlık ve önemsiz kısıtlamalar bu suçu oluşturmayabilir.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Cezası Ne Kadardır?

DurumCeza (TCK m.109)
Temel hâlBir yıldan beş yıla kadar hapis
Fiili işlemek için cebir, tehdit veya hile kullanılmasıİki yıldan yedi yıla kadar hapis
Cinsel amaçla işlenmesiCeza yarı oranında artırılır

Nitelikli Hâller

Aşağıdaki hâllerde suçun cezası bir kat artırılır:

  • Silahla işlenmesi
  • Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi
  • Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi
  • Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi
  • Üstsoy, altsoy veya eşe karşı işlenmesi
  • Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi

Ayrıca suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kayba uğraması hâlinde de ceza artırılır.

Ceza avukatı için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Etkin Pişmanlık

Türk Ceza Kanunu bu suç bakımından özel bir etkin pişmanlık hükmü öngörür. Failin, soruşturmaya başlanmadan önce mağduru güvenli bir yerde serbest bırakması hâlinde cezada önemli oranda indirim yapılır. Bunun için mağdurun kişiliğine zarar verilmemiş olması aranır. Bu hüküm, mağdurun bir an önce özgürlüğüne kavuşmasını teşvik etmeyi amaçlar.

Görevli Mahkeme

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin yargılama kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür. Ancak suçun nitelikli hâllerinin işlendiği ve cezanın ağırlaştığı durumlarda görevli mahkeme değişebilir. Suçun ağırlığı ve nitelikli hâllerin varlığı, sürecin titizlikle takip edilmesini gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma cezası nedir?

Temel hâlde ceza bir yıldan beş yıla kadar hapistir. Fiili işlemek için cebir, tehdit veya hile kullanılması hâlinde ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapse çıkar.

Kısa süreli engellemeler bu suçu oluşturur mu?

Suçun oluşması için özgürlükten yoksun bırakmanın belirli bir süre devam etmesi aranır. Anlık ve önemsiz nitelikteki kısıtlamalar tek başına bu suçu oluşturmayabilir.

Failin mağduru serbest bırakması cezayı etkiler mi?

Evet. Failin, soruşturmaya başlanmadan önce mağduru kişiliğine zarar vermeksizin güvenli bir yerde serbest bırakması hâlinde etkin pişmanlık hükümleri uyarınca cezada önemli oranda indirim yapılır.

Suçun çocuğa karşı işlenmesi cezayı artırır mı?

Evet. Suçun çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak bir kişiye karşı işlenmesi nitelikli hâldir ve cezanın bir kat artırılmasını gerektirir.

Bu suçta özgürlükten yoksun bırakmanın süresi, kullanılan araçlar ve nitelikli hâllerin varlığı cezayı belirleyici biçimde etkiler. Etkin pişmanlık hükmü de dosyanın seyri açısından önem taşır. Bu nedenle sürecin bir Bursa ceza avukatı ile takip edilmesi yerinde olur. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Özlem Zennup Özkök

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Arabulucu Avukat Özlem Zennup Özkök, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yaklaşık 16 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Türkiye’nin önde gelen hukuk bürolarında edindiği kurumsal deneyimin ardından Bursa’da Özkök Hukuk Bürosu’nu kurmuştur. Başta iş hukuku, boşanma hukuku, iş kazası davaları, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, ceza hukuku ve tüketici hukuku olmak üzere birçok alanda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık vermektedir. Uzun yıllar işçilik alacakları ve iş kazaları alanında bilirkişilik yapmış olan Özkök, hukuki süreçlerde şeffaf iletişim, güçlü hazırlık ve her dosyayı sahiplenme anlayışını esas almaktadır.

See author's posts