Sorry, this entry is only available in Türkçe. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Ticari hayatta alacakların önemli bir kısmı çek ve senede dayanır. Bu senetler için, genel takipten daha hızlı işleyen özel bir icra yolu öngörülmüştür. Bu yazıda çek ve senetle icra takibinin nasıl başlatıldığını, süreleri ve itiraz yollarını ele alıyoruz.

Kısa Cevap

Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı alacaklar, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip edilir. Bu yol, genel haciz yolundan daha hızlıdır. Takip talebi üzerine icra dairesi ödeme emri gönderir. Borçlu ödeme yapmaz ya da süresinde itiraz etmezse, alacağın tahsili için haciz aşamasına geçilir.

 

Kambiyo Senedi Nedir?

Kambiyo senetleri, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen ve belirli şekil şartlarına tabi olan senetlerdir. Üç türü vardır: çek, bono (emre yazılı senet) ve poliçe. Bu senetler, taşıdıkları güç nedeniyle icra takibinde alacaklıya kolaylık sağlar.

Bir senedin kambiyo senedi sayılabilmesi için kanunda öngörülen şekil şartlarını taşıması gerekir. Örneğin bir bonoda, senedin bono olduğunu gösteren ibare, bedel, vade ve imza gibi unsurlar aranır. Şekil şartlarını taşımayan bir belge, kambiyo senedine mahsus takip yoluna konu olamaz.

Kambiyo Senetlerine Mahsus Takip Neden Farklıdır?

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu, genel haciz yolundan bazı yönleriyle ayrılır ve alacaklı için daha hızlı sonuç verir:

  • Ödeme emrine yapılan itiraz, kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz.
  • İtirazlar icra mahkemesinde incelenir.
  • Süreler genel takibe göre daha kısadır.
  • Senedin kambiyo vasfı, takibin baştan denetlenen bir unsurudur.

Alacağı güvence altına almak için, takiple birlikte ihtiyati haciz yoluna da başvurulabilir.

Çek ve Senetle İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

Kambiyo senedine dayalı takip, belirli aşamalardan geçer:

AşamaAçıklama
Takip talebiAlacaklı, senedi ekleyerek icra dairesine kambiyo senetlerine mahsus takip talebinde bulunur.
Ödeme emriİcra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçluya kural olarak 10 gün ödeme süresi tanınır.
İtiraz süresiBorçlu, ödeme emrine karşı 5 gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir (İİK m.168).
HacizÖdeme yapılmaz ve itiraz yoksa ya da itiraz aşılırsa, alacağın tahsili için haciz aşamasına geçilir.

Ödeme Emrine ve Kambiyo Takibine İtiraz

Borçlu, kambiyo takibine karşı belirli itirazlar ileri sürebilir. Bu itirazlar, genel takipten farklı olarak kural olarak icra mahkemesine yapılır:

  • İmzaya itiraz: Senetteki imzanın borçluya ait olmadığı iddiası.
  • Borca itiraz: Borcun mevcut olmadığı, ödendiği ya da başka bir sebeple sona erdiği iddiası.
  • Senede ilişkin itirazlar: Senedin kambiyo vasfını taşımadığı gibi iddialar.
Dikkat: Kambiyo takibinde itiraz, kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için, icra mahkemesinden ayrıca karar alınması ve çoğu zaman teminat gösterilmesi gerekebilir. Bu yönüyle kambiyo takibi genel takipten ayrılır.

Senedin Kambiyo Vasfı ve Şekil Şartları

Kambiyo senetlerine mahsus takipte, senedin kambiyo vasfını taşıyıp taşımadığı baştan önem taşır. Çek, bono ya da poliçenin kanunda öngörülen şekil şartlarını taşımaması hâlinde, bu özel takip yolu kullanılamaz. Bu durumda alacak, genel takip yollarıyla istenebilir. Senedin vasfının doğru değerlendirilmesi, sürecin baştan belirlenmesinde etkilidir.

Karşılıksız Çekte Durum

Bankaya ibraz edildiğinde karşılığı bulunmayan çekler için, icra takibi yolunun yanında kanunda öngörülen ayrı sonuçlar da gündeme gelebilir. Karşılıksız çeke ilişkin süreçler kendine özgü kurallara tabidir ve somut duruma göre değerlendirilir.

Kambiyo Senetlerinde Zamanaşımı

Çek, bono ve poliçe için zamanaşımı süreleri kanunda ayrıca düzenlenmiştir ve senedin türüne göre değişir. Sürelerin dolması, kambiyo senedine mahsus takip imkânını etkileyebilir. Zamanaşımı dolmuş olsa dahi, alacağın başka hukuki yollarla istenmesi somut duruma göre gündeme gelebilir. Sürelerin kaçırılmaması için senet elde edildikten sonra vakit kaybetmeden değerlendirme yapılması önemlidir.

İlgili Hizmet ve Blog Sayfalarımız

Sık Sorulan Sorular

Çek ve senetle takip neden daha hızlı?

Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetleri için genel takipten farklı, özel bir yol öngörülmüştür. Bu yolda süreler daha kısadır ve ödeme emrine itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle alacaklı için daha hızlı sonuç verebilir.

Kambiyo takibine nasıl itiraz edilir?

İtiraz kural olarak icra mahkemesine yapılır. Borçlu, ödeme emrine karşı 5 gün içinde imzaya ya da borca itiraz edebilir. İtirazın takibi durdurup durdurmayacağı, itirazın türüne ve mahkemenin kararına bağlıdır.

İtiraz edersem takip durur mu?

Kambiyo takibinde itiraz, kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için icra mahkemesinden ayrıca karar alınması ve çoğu zaman teminat gösterilmesi gerekebilir. Bu, kambiyo takibinin genel takipten önemli bir farkıdır.

Elimdeki belge kambiyo senedi değilse ne olur?

Senet kambiyo vasfını taşımıyorsa, kambiyo senetlerine mahsus takip yolu kullanılamaz. Bu durumda alacak genel takip yollarıyla istenebilir. Senedin vasfının baştan doğru belirlenmesi önemlidir.

Çekim karşılıksız çıktı, ne yapabilirim?

Karşılığı bulunmayan çekler için icra takibi yolunun yanında kanunda öngörülen ayrı sonuçlar da gündeme gelebilir. Karşılıksız çeke ilişkin süreçler kendine özgü kurallara tabidir ve somut duruma göre değerlendirilir.

Senetle takipte zamanaşımı ne kadar?

Çek, bono ve poliçe için zamanaşımı süreleri kanunda ayrıca düzenlenmiştir ve senedin türüne göre değişir. Sürelerin dolması takip imkânını etkileyebileceğinden, senet elde edildikten sonra vakit kaybetmeden değerlendirme yapılması önemlidir.

 

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Bursa Barosu’na kayıtlı avukat ve arabulucu. Özkök Hukuk Bürosu’nun kurucusu olarak icra ve iflas hukuku dahil çeşitli alanlarda müvekkillerine hukuki hizmet sunmaktadır. Bu yazı, büronun uygulama deneyimi ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kanuni süreler ve şartlar somut olaya göre değişebilir. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir. Kesin bilgi ve güncel durum için bir avukata danışmanız önerilir.

Özlem Zennup Özkök

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Arabulucu Avukat Özlem Zennup Özkök, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yaklaşık 16 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Türkiye’nin önde gelen hukuk bürolarında edindiği kurumsal deneyimin ardından Bursa’da Özkök Hukuk Bürosu’nu kurmuştur. Başta iş hukuku, boşanma hukuku, iş kazası davaları, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, ceza hukuku ve tüketici hukuku olmak üzere birçok alanda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık vermektedir. Uzun yıllar işçilik alacakları ve iş kazaları alanında bilirkişilik yapmış olan Özkök, hukuki süreçlerde şeffaf iletişim, güçlü hazırlık ve her dosyayı sahiplenme anlayışını esas almaktadır.

See author's posts