Kıdem tazminatı; belirli şartları taşıyan işçinin, iş sözleşmesi kanunda sayılan bir nedenle sona erdiğinde, çalıştığı her tam yıl için işverenden aldığı toplu ödemedir. Vaktiniz kısıtlıysa bilmeniz gerekenler:
- Kıdem şartı: Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir.
- Fesih şartı: Sözleşme, kıdeme hak kazandıran bir nedenle sona ermelidir (işçinin haklı feshi, askerlik, evlilik, emeklilik, işverenin ahlak/iyiniyet dışı feshi vb.).
- Hesap esası: Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir.
- 2026 tavanı: 1 Ocak – 30 Haziran 2026 dönemi için yıllık kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL’dir (her 6 ayda bir güncellenir).
- Vergi: Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
- Zamanaşımı: Fesihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmelidir.
Bu rehber; 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu m.14, 4857 sayılı İş Kanunu ve Yargıtay içtihadı esas alınarak, Bursa’da iş hukuku davalarını yürüten Bursa iş hukuku avukatı ekibimizin uygulama deneyimiyle hazırlanmıştır.
Kıdem Tazminatı Şartları
Kıdem Tazminatı Nedir, Hukuki Dayanağı Nedir?
Kıdem tazminatı, işçinin belirli bir süre emek verdiği işyerinden, kanunda öngörülen koşullarla ayrılması veya çıkarılması halinde, geçmiş hizmetinin karşılığı olarak ödenen bir tutardır. İşçiye sağlanan sosyal nitelikli bir güvencedir.
Kıdem tazminatının hukuki dayanağı ilginç bir özellik taşır: 4857 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girdiğinde 1475 sayılı eski İş Kanunu büyük ölçüde yürürlükten kalkmış; ancak kıdem tazminatını düzenleyen 14. madde yürürlükte bırakılmıştır. Yani kıdem tazminatı bugün hâlâ mülga 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre uygulanır.
Kıdem Tazminatının Şartları
Kıdem tazminatına hak kazanmak için üç temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
1. İş Kanunu’na Tabi İşçi Olmak
Talep eden kişi, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan ve İş Kanunu kapsamında işçi sayılan kişi olmalıdır.
2. En Az 1 Yıllık Kıdem
İşçinin, aynı işverene bağlı olarak (aynı veya farklı işyerlerinde) en az bir yıl (365 gün) çalışmış olması gerekir. Bir yıldan az çalışmada kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır.
3. Sözleşmenin Kıdeme Hak Kazandıran Bir Nedenle Sona Ermesi
En kritik ve en çok yanılgıya yol açan şart budur. İş sözleşmesinin her sona ermesi kıdem tazminatı hakkı doğurmaz; sona erme nedeninin kanunda sayılan hallerden biri olması gerekir.
Hangi Hallerde Kıdem Tazminatı Hak Edilir?
Aşağıdaki hallerde işçi kural olarak kıdem tazminatına hak kazanır:
- İşverenin feshi (ahlak ve iyiniyet kuralları dışındaki nedenlerle). İşveren işçiyi İş K. m.25/II dışında bir nedenle (ör. performans, ekonomik nedenler, geçerli fesih) çıkarırsa kıdem tazminatı öder.
- İşçinin haklı nedenle derhal feshi (İş K. m.24). Ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri, çalışma koşullarının ağırlaştırılması gibi haklı nedenlerle işçi sözleşmeyi feshederse kıdem tazminatı alır.
- Erkek işçi için muvazzaf askerlik.
- Kadın işçi için evlilik. Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılan kadın işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
- Emeklilik veya emeklilik için ayrılma. Yaşlılık aylığı/toptan ödeme almak için ya da 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü şartını doldurup SGK’dan alınan yazıyla ayrılma halinde kıdem tazminatı ödenir.
- İşçinin ölümü. Bu halde kıdem tazminatı yasal mirasçılarına ödenir.
Hangi Hallerde Kıdem Tazminatı Hak Edilmez?
- İşçinin haklı neden olmadan istifası. İş K. m.24’teki haklı bir neden olmadan kendi isteğiyle ayrılan işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz.
- İşverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı feshi (İş K. m.25/II). Örneğin işçinin hırsızlık yapması, işverene hakareti veya haklı bir neden olmadan işe devamsızlığı halinde işveren haklı feshederse kıdem tazminatı doğmaz.
- 1 yıldan az çalışma.
İstifa dilekçesi sunulmuş olması her zaman belirleyici değildir. Yargıtay uygulamasında mahkemeler, istifa belgesinin işçinin gerçek iradesini yansıtıp yansıtmadığını tüm delillerle inceler; baskı altında veya hakların ödenmemesi nedeniyle imzalatılan istifalar geçersiz sayılabilir.
Kıdem Tazminatı Hesaplama
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesaplamanın iki temel taşı vardır: giydirilmiş brüt ücret ve çalışma süresi. Temel formül şudur:
Kıdem Tazminatı (Brüt) = Giydirilmiş Aylık Brüt Ücret × Tam Çalışma Yılı
Bir yıldan artan süreler de orantılı olarak (ay ve gün bazında) hesaba eklenir.
Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir?
En sık yapılan hata, hesabı net maaş veya çıplak brüt maaş üzerinden yapmaktır. Oysa kıdem tazminatı, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş brüt ücret; çıplak brüt maaşa ek olarak, düzenli ve süreklilik arz eden, parayla ölçülebilen tüm yan hakları içerir.
Hesaba dahil edilenler: Yemek yardımı, yol/servis yardımı, düzenli ikramiye ve primler, konut/barınma (kira, elektrik, su, doğalgaz rayici), yakacak yardımı, eğitim ve giyim yardımı gibi işyeri uygulaması haline gelmiş düzenli ödemeler.
Hesaba dahil edilMEYENler: Fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti, asgari geçim indirimi ve bir defaya mahsus (arızi) ödemeler.
Fazla mesai ücreti kıdem tazminatı hesabına girmez; ancak ayrı bir işçilik alacağı olarak talep edilebilir. Fazla mesainin nasıl hesaplandığını ayrı bir yazıda ele aldık; “fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır” içeriğimiz bu konuda yol gösterir.
Adım Adım Hesaplama
- Fesih tarihindeki giydirilmiş aylık brüt ücret tespit edilir.
- Toplam çalışma süresi (yıl, ay, gün) belirlenir.
- Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret hesaplanır; artan süre orantılı eklenir.
- Bulunan giydirilmiş brüt ücretin kıdem tazminatı tavanını aşıp aşmadığı kontrol edilir.
- Brüt tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi düşülür; net tutar bulunur.
2026 Kıdem Tazminatı Tavanı
Kıdem tazminatının yıllık tutarı sınırsız değildir. 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca, bir yıllık kıdem tazminatı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu üst sınıra kıdem tazminatı tavanı denir.
Tavan, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca memur maaş katsayılarına göre her 6 ayda bir (Ocak ve Temmuz) güncellenir. 1 Ocak – 30 Haziran 2026 dönemi için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL’dir.
Tavanın işleyişi şöyledir: İşçinin giydirilmiş aylık brüt ücreti tavanın altındaysa, hesap kendi ücreti üzerinden yapılır. Ücreti tavanı aşıyorsa, her yıllık hesapta en fazla tavan tutarı (2026 ilk yarısı için 64.948,77 TL) dikkate alınır. Fesih hangi döneme denk geliyorsa o dönemin tavanı uygulanır.
Örnek Hesaplamalar (2026)
Aşağıdaki örnekler temsilidir; gerçek hesap, giydirilmiş ücretin doğru tespitine ve fesih tarihine bağlıdır.
Örnek 1 – Asgari ücretli, 5 yıl. Giydirilmiş brüt ücreti 33.030 TL (2026 brüt asgari ücret) olan ve yan hakkı bulunmayan bir işçi: 33.030 × 5 = 165.150 TL brüt. Damga vergisi (165.150 × binde 7,59 ≈ 1.253 TL) düşülünce yaklaşık 163.897 TL net.
Örnek 2 – Tavan altı ücret, 8 yıl 6 ay. Giydirilmiş brüt ücreti 45.000 TL olan işçi: 8 tam yıl için 45.000 × 8 = 360.000 TL; 6 aylık artan süre için 45.000 × (6/12) = 22.500 TL; toplam 382.500 TL brüt. Damga vergisi sonrası yaklaşık 379.597 TL net.
Örnek 3 – Tavanı aşan ücret, 10 yıl. Giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olan işçi: ücret tavanı (64.948,77 TL) aştığından hesap tavan üzerinden yapılır: 64.948,77 × 10 = 649.487,70 TL brüt. Damga vergisi sonrası yaklaşık 644.558 TL net.
Vergi, Faiz ve Zamanaşımı
Vergi. Kıdem tazminatı, gelir vergisinden ve SGK priminden istisnadır; yalnızca binde 7,59 (%0,759) damga vergisi kesilir. Bu, kıdem tazminatını işçi açısından oldukça avantajlı kılar.
Ödeme zamanı ve faiz. Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte muaccel olur ve kural olarak derhal ödenmelidir. Ödenmezse işçi, fesih tarihinden itibaren mevduata fiilen uygulanan en yüksek faizi talep edebilir.
Zamanaşımı. Kıdem tazminatı alacağı, fesih tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre kaçırılırsa hak zamanaşımına uğrar.
İspat ve Dava Süreci
Kıdem tazminatı uyuşmazlıklarında işçinin hizmet süresi, ücreti ve fesih sebebi; SGK hizmet dökümleri, imzalı ücret bordroları, banka dekontları, işyeri sicil dosyası, puantaj kayıtları ve tanık beyanları ile ispatlanır.
Kıdem tazminatının ödenmemesi halinde izlenecek yol şudur: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, işçilik alacağı ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa İş Mahkemesinde dava açılır. Kıdem tazminatı çoğu zaman ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve diğer işçilik alacaklarıyla birlikte talep edilir.
Kıdem-ihbar tazminatı, işçilik alacakları ve iş kazası süreçlerinin bütününe ilişkin olarak Bursa işçi alacakları avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
En Sık Yapılan 6 Hata
- Hesabı net maaş üzerinden yapmak. Kıdem tazminatı giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır.
- Yan hakları hesaba katmamak. Düzenli yemek, yol, ikramiye, konut gibi menfaatler giydirilmiş ücrete dâhildir.
- Fazla mesaiyi giydirilmiş ücrete eklemek. Fazla mesai kıdem hesabına girmez; ayrı bir alacaktır.
- Tavan kontrolünü atlamak. Yüksek ücretlilerde yıllık hesap tavanla (2026 ilk yarısı 64.948,77 TL) sınırlıdır.
- Haklı neden olmadan istifa edip kıdem beklemek. İstifa kural olarak kıdem hakkı doğurmaz; haklı fesih şartları önemlidir.
- 5 yıllık zamanaşımını kaçırmak. Talep, fesihten itibaren 5 yıl içinde yapılmalıdır.
Bursa’da Kıdem Tazminatı
Bursa, sanayi ve tekstil yoğunluğu nedeniyle kıdem tazminatı uyuşmazlıklarının sıkça yaşandığı illerin başında gelir. Uygulamada en kritik konular; giydirilmiş ücretin doğru tespiti, fesih sebebinin (özellikle istifa-haklı fesih ayrımının) doğru ortaya konması ve delillerin eksiksiz sunulmasıdır. Bu unsurlar, hak edilen tutarı doğrudan etkiler.
Özkök Hukuk olarak Bursa’da kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ve diğer işçilik alacaklarının hesaplanması, zorunlu arabuluculuk sürecinin yürütülmesi ve İş Mahkemesindeki davanın takibi konularında hem işçi hem işveren tarafında müvekkillerimize destek veriyoruz. Sürecin tarafınıza özel değerlendirilmesi için Bursa iş hukuku avukatı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı almak için kaç yıl çalışmak gerekir? Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl (365 gün) çalışmak gerekir. Bir yıldan az çalışmada kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
Kıdem tazminatı net maaş üzerinden mi hesaplanır? Hayır. Giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; bu ücret, çıplak maaşa ek olarak düzenli yan hakları da içerir.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar? 1 Ocak – 30 Haziran 2026 dönemi için tavan 64.948,77 TL’dir. Tavan her 6 ayda bir güncellenir. Ücreti tavanın altında olan işçinin hesabı kendi ücreti üzerinden yapılır.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim? Kural olarak hayır. Ancak İş K. m.24’teki haklı nedenlerle (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık vb.) yapılan fesihte; ayrıca evlilik, askerlik veya emeklilik gibi özel hallerde kıdem tazminatı alınabilir.
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır? Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
Bir yıldan artan süreler hesaba katılır mı? Evet. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır; yıldan artan ay ve günler orantılı olarak eklenir.
Kadın işçi evlilik nedeniyle kıdem alabilir mi? Evet. Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılan kadın işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
Kıdem tazminatı ödenmezse ne yapmalıyım? Önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur; anlaşma olmazsa İş Mahkemesinde dava açılır. Ayrıca fesih tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi talep edilebilir. Talep, 5 yıllık zamanaşımı içinde yapılmalıdır.
Yazar ve Güncellik Notu
Bu rehber; 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu m.14, 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2026 yılı tavan tutarı (64.948,77 TL) ve Yargıtay içtihadı esas alınarak Bursa Özkök Hukuk tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosya için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Son güncelleme: 2026 (tavan tutarı Temmuz 2026’da yeniden güncellenecektir).
İçindekiler
- 1 Kıdem Tazminatı Nedir, Hukuki Dayanağı Nedir?
- 2 Kıdem Tazminatının Şartları
- 3 1. İş Kanunu’na Tabi İşçi Olmak
- 4 2. En Az 1 Yıllık Kıdem
- 5 3. Sözleşmenin Kıdeme Hak Kazandıran Bir Nedenle Sona Ermesi
- 6 Hangi Hallerde Kıdem Tazminatı Hak Edilir?
- 7 Hangi Hallerde Kıdem Tazminatı Hak Edilmez?
- 8 Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
- 9 Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir?
- 10 Adım Adım Hesaplama
- 11 2026 Kıdem Tazminatı Tavanı
- 12 Örnek Hesaplamalar (2026)
- 13 Vergi, Faiz ve Zamanaşımı
- 14 İspat ve Dava Süreci
- 15 En Sık Yapılan 6 Hata
- 16 Bursa’da Kıdem Tazminatı
- 17 Sıkça Sorulan Sorular
- 18 Yazar ve Güncellik Notu
- 19
- 20 Özlem Zennup Özkök