Özet: Nafaka artırım davası, önceden hükmedilmiş nafakanın, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde artırılması için açılan davadır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 176. ve 331. maddeleridir. Olağanüstü bir değişiklik bulunmadığında, nafaka çoğu zaman tüketici fiyat endeksindeki artış ölçü alınarak güncellenir. Dava, aile mahkemesinde ve kural olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır.
Nafaka Artırım Davası Nedir?
Nafaka, belirlendiği andaki koşullara göre takdir edilir. Zamanla çocuğun ihtiyaçları artabilir, tarafların gelir durumu değişebilir ya da ekonomik koşullar nafakayı yetersiz hâle getirebilir. Bu durumlarda nafaka alacaklısı, nafakanın yeniden belirlenmesi için artırım davası açabilir. Artırım, hem yoksulluk nafakası hem de iştirak nafakası için talep edilebilir.
Hukuki Dayanak
TMK m.176/4
Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.
TMK m.331
Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.
Nafaka Artırımı Hangi Şartlarda İstenebilir?
- Çocuğun ihtiyaçlarının artması: Yaş, eğitim ve sağlık giderlerindeki artış artırım talebine dayanak olabilir.
- Tarafların mali durumunun değişmesi: Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması ya da alacaklının ekonomik durumunun zayıflaması değerlendirilir.
- Ekonomik koşullar ve hakkaniyet: Enflasyon nedeniyle nafakanın alım gücünün düşmesi, hakkaniyet gereği artırımı gündeme getirebilir.
ÜFE Artışı ve Otomatik Artış
Nafakaya her yıl kendiliğinden bir artış uygulanması için, kararda bu yönde bir düzenleme bulunması gerekir. Mahkeme, nafakaya örneğin tüketici fiyat endeksi oranında yıllık artış öngörmüşse, bu artış ayrı bir dava açılmadan uygulanır. Böyle bir düzenleme yoksa, nafakanın artırılması için artırım davası açılması gerekir. Yargıtay uygulamasında, olağanüstü bir değişiklik bulunmadığı hâllerde nafakanın, dengeyi korumak amacıyla endeks artışı ölçü alınarak güncellenmesi benimsenmektedir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Nafaka artırım davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Yetki bakımından, boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında kural olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Nafaka Artırımında Yargıtay Kararı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/17538, K. 2014/16601, T. 16.12.2014
Karar, nafakanın artırılması şartlarını ele almıştır. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılabileceği, olağanüstü bir değişiklik bulunmadığında ise yoksulluk nafakasının, taraflar arasındaki dengeyi korumak amacıyla tüketici fiyat endeksindeki artış oranında güncellenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay kararları somut olayın koşullarına göre değerlendirilir ve her dosya için farklı sonuçlar doğurabilir.
İlgili içerik: Nafaka Avukatı (/bursa-nafaka-avukati/) · İştirak Nafakası Nedir ve Ne Zaman Sona Erer? (/istirak-nafakasi-nedir-ve-ne-zaman-sona-erer/) · Boşanma Avukatı (/bursa-bosanma-avukati/)
Sık Sorulan Sorular
Nafaka artırım davasını kim açabilir?
Lehine nafakaya hükmedilen taraf, yani nafaka alacaklısı açabilir. İştirak nafakasında çocuğa fiilen bakan ebeveyn çocuk adına talepte bulunur.
Her yıl otomatik artış için dava gerekir mi?
Kararda yıllık artış öngörülmüşse ayrı dava gerekmez, artış kendiliğinden uygulanır. Böyle bir düzenleme yoksa artırım davası açılması gerekir.
Nafaka hangi orana göre artırılır?
Olağanüstü bir değişiklik yoksa, Yargıtay uygulamasında denge korunacak biçimde tüketici fiyat endeksindeki artış ölçü alınabilir. Koşullar değişmişse mahkeme miktarı yeniden takdir eder.
Nafaka artırım davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki bakımından kural olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
İştirak nafakası da artırılabilir mi?
Evet. Çocuğun ihtiyaçlarının artması ya da tarafların durumunun değişmesi hâlinde iştirak nafakası da artırılabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Nafaka miktarı her dosyada farklılık gösterir. Süreciniz için bir avukata danışmanız önerilir.
Arb. Av. Özlem Zennup Özkök
Bursa Barosu, Sicil No: 4746 · Telefon: 0224 273 09 06 · WhatsApp: 0541 485 92 48
