Kamulaştırmasız el atma, bir kamu kurumunun özel mülkiyete konu bir taşınmaza, usulüne uygun kamulaştırma yapmadan ve bedelini ödemeden el atmasıdır. Bu durumda taşınmaz maliki, uğradığı zararın karşılanması için dava açabilir. Bu yazıda kamulaştırmasız el atmanın türlerini, malikin haklarını ve dava sürecini ele alıyoruz.

Kamulaştırmasız El Atma Nedir?

Kamulaştırma, idarenin kamu yararı için özel mülkiyetteki bir taşınmazı, bedelini ödeyerek ve kanunda öngörülen usulü izleyerek edinmesidir. Bu usul izlenmeden taşınmaza el atılması ise kamulaştırmasız el atma olarak adlandırılır. Böyle bir durumda malikin mülkiyet hakkı, karşılığı ödenmeden fiilen ya da hukuken kısıtlanmış olur.

Fiili ve Hukuki El Atma

Kamulaştırmasız el atma iki biçimde ortaya çıkabilir:

  • Fiili el atma: İdarenin taşınmaza fiilen girmesi ve orada yol, park, okul gibi bir kamu hizmeti tesisi kurmasıdır. Malik taşınmazını kullanamaz hâle gelir.
  • Hukuki el atma: Taşınmazın imar planında bir kamu hizmetine ayrılması ancak uzun süre kamulaştırılmaması durumudur. Malik taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunamaz.

Malikin Hakları

Kamulaştırmasız el atma hâlinde taşınmaz maliki, mülkiyet hakkının karşılığını talep edebilir. Talep, taşınmazın bedeline yönelik bir tazminat isteminden oluşur. Duruma göre, taşınmazın haksız kullanıldığı dönem için ayrıca talepler gündeme gelebilir. Her dosyada talep edilebilecek haklar, el atmanın türüne ve somut koşullara göre değişir.

Görevli Yargı ve Süreç

Kamulaştırmasız el atma davalarında izlenecek yargı yolu, el atmanın türüne göre değişir ve bu ayrım yargı kararlarıyla şekillenmiştir. Bu nedenle sürecin başında el atmanın niteliğinin doğru belirlenmesi büyük önem taşır. Yanlış yargı yolunda açılan dava, zaman ve hak kaybına yol açabilir. Bedelin belirlenmesinde taşınmazın değeri bilirkişi incelemesiyle tespit edilir.

Sık Sorulan Sorular

Kamulaştırmasız el atma ne demektir?

Kamulaştırmasız el atma, bir kamu kurumunun özel mülkiyetteki taşınmaza, usulüne uygun kamulaştırma yapmadan ve bedelini ödemeden fiilen veya hukuken el atmasıdır.

Kamulaştırmasız el atmada malik ne talep edebilir?

Malik, mülkiyet hakkının karşılığı olarak taşınmazın bedeline yönelik tazminat talep edebilir. Somut duruma göre başka talepler de gündeme gelebilir.

Fiili el atma ile hukuki el atma arasındaki fark nedir?

Fiili el atmada idare taşınmaza fiilen girip kullanır. Hukuki el atmada ise taşınmaz imar planıyla kamu hizmetine ayrılır ancak kamulaştırılmaz ve malikin tasarrufu kısıtlanır.

Kamulaştırmasız el atma davası hangi mahkemede açılır?

İzlenecek yargı yolu el atmanın türüne göre değişir ve bu ayrım yargı kararlarıyla belirlenmiştir. Bu nedenle dava öncesi el atmanın niteliğinin doğru tespiti önemlidir.

Kamulaştırmasız el atma dosyalarında el atmanın türünün doğru belirlenmesi, izlenecek yol ve talep edilecek haklar açısından belirleyicidir. Bu nedenle sürecin bir Bursa gayrimenkul avukatı ile takip edilmesi yerinde olur. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Özlem Zennup Özkök

Arb. Av. Özlem Zennup Özkök

Arabulucu Avukat Özlem Zennup Özkök, Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup yaklaşık 16 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Türkiye’nin önde gelen hukuk bürolarında edindiği kurumsal deneyimin ardından Bursa’da Özkök Hukuk Bürosu’nu kurmuştur. Başta iş hukuku, boşanma hukuku, iş kazası davaları, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, ceza hukuku ve tüketici hukuku olmak üzere birçok alanda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık vermektedir. Uzun yıllar işçilik alacakları ve iş kazaları alanında bilirkişilik yapmış olan Özkök, hukuki süreçlerde şeffaf iletişim, güçlü hazırlık ve her dosyayı sahiplenme anlayışını esas almaktadır.

See author's posts