Bir kişinin cezaevinde fiilen ne kadar kalacağı (yatar), suçun türüne, işlenme tarihine ve infaz oranına göre değişir. Genel kural olarak adi suçlarda koşullu salıverilme oranı cezanın yarısı (1/2), kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu imal/ticareti ve terör gibi istisna suçlarda ise üçte ikisidir (2/3). Buna göre 15 yıl için koşullu salıverilme süresi adi suçlarda 7 yıl 6 ay, istisna suçlarda 10 yıl olarak hesaplanır. Kişi bu sürenin bir bölümünü denetimli serbestlikle dışarıda geçirebileceğinden fiilen cezaevinde kaldığı süre daha kısa olabilir. Kesin süre; suç tarihi, iyi hâl, mahsup ve denetimli serbestlik kurallarına göre değiştiğinden dosya bazında hesaplanmalıdır.
“Yatar” Nasıl Hesaplanır?
Hükmedilen ceza, doğrudan cezaevinde geçirilecek süre değildir. Fiili yatar şu adımlarla belirlenir:
- Mahkemenin hükmettiği kesin ceza esas alınır.
- Suç tipine göre koşullu salıverilme oranı uygulanır (adi suçlarda 1/2, istisna suçlarda 2/3).
- Bulunan koşullu salıverilme süresinden, kanunda öngörülen denetimli serbestlik süresi düşülür.
- İyi hâl, mahsup (gözaltı/tutuklulukta geçen süre) gibi unsurlar da fiili süreyi kısaltabilir.
15 Yıl Cezada İnfaz Oranına Göre Durum
| Suç tipi | Koşullu salıverilme oranı | Koşullu salıverilme süresi |
|---|---|---|
| Adi suçlar | 1/2 | 7 yıl 6 ay |
| İstisna suçlar (kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu imal/ticareti, terör ve örgüt suçları vb.) | 2/3 | 10 yıl |
Tablodaki süreler koşullu salıverilme süresidir; fiili yatar, buradan denetimli serbestlik düşülünce daha kısa olur. Denetimli serbestlik süreleri zaman zaman değiştiğinden güncel duruma göre hesap yapılmalıdır. Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezaları farklı kurallara tabidir.
Somut cezanın yatarını doğru hesaplatmak için Bursa ceza avukatı ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İnfaz (yatar) hesabı; suç tarihi, suç tipi, hükümlünün durumu ve yürürlükteki mevzuata göre değişir. Kesin sonuç için dosya incelemesi gereklidir.
1. Türk Ceza İnfaz Sistemi Nasıl İşler?
Ceza infaz sistemi, mahkûmların cezalarını tam olarak değil, belirli oranlarda cezaevinde geçirmesini öngörür. Türk hukukunda hapis cezasının infazı şu şekillerde belirlenir:
- Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye): Mahkûm, cezasının belirli bir oranını cezaevinde geçirdikten sonra iyi halli olması halinde tahliye edilebilir.
- Denetimli Serbestlik: Belirli bir süreyi cezaevinde geçiren mahkûm, kalan süresini dışarıda denetim altında tamamlayabilir.
2. 15 Yıl Alan Bir Kişi Kaç Yıl Yatar?
a) Genel İnfaz Oranı
Türk Ceza Kanunu’na göre, 30 Mart 2020’de yapılan değişiklikle birlikte, ceza infaz oranları bazı suçlar için %50, bazı suçlar için %67 ve daha ağır suçlar için %75 olarak belirlenmiştir. Genel kural olarak, kasten işlenen suçlardan hüküm giyen mahkûmlar cezanın yarısını cezaevinde geçirmek zorundadır.
- 15 yıl hapis cezası alan bir kişi, genel infaz kurallarına göre cezasının %50’sini yatarsa: 7 yıl 6 ay cezaevinde kalır.
- Denetimli serbestlik süresi (1 yıl) düşüldüğünde: 6 yıl 6 ay cezaevinde kalır.
b) Suç Türüne Göre İnfaz Süresi
Bazı suçlar için farklı infaz oranları uygulanmaktadır:
- Basit suçlar: %50 infaz oranı uygulanır (Yukarıdaki hesap geçerlidir).
- Terör, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, kasten öldürme: %67 infaz oranı uygulanır. 15 yıl ceza alan bir kişi 10 yıl cezaevinde kalır. Denetimli serbestlik süresi düşüldüğünde ise yaklaşık 9 yıl cezaevinde kalır.
- Ağır suçlar (ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar): %75 infaz oranı uygulanır. 15 yıl ceza alan biri 11 yıl 3 ay cezaevinde kalır.
3. Denetimli Serbestlik Uygulaması
Denetimli serbestlik, mahkûmların cezaevinde belirli bir süre kaldıktan sonra kalan süreyi dışarıda geçirmelerini sağlar. Genellikle, cezasının son 1 yılını denetimli serbestlik kapsamında cezaevi dışında geçirebilirler.
4. İyi Hal ve Tahliye Süreci
Mahkûmun cezaevinde iyi halli olması durumunda koşullu salıverilme süresi daha erken uygulanabilir. Ancak, cezaevi disiplini bozan mahkûmlar için bu süre uzatılabilir.
5. Örnek Hesaplamalar
| Ceza Süresi | İnfaz Oranı | Cezaevinde Kalma Süresi | Denetimli Serbestlik | Toplam Yatma Süresi |
|---|---|---|---|---|
| 15 Yıl | %50 | 7 yıl 6 ay | 1 yıl | 6 yıl 6 ay |
| 15 Yıl | %67 | 10 yıl | 1 yıl | 9 yıl |
| 15 Yıl | %75 | 11 yıl 3 ay | 1 yıl | 10 yıl 3 ay |
15 yıl hapis cezası alan bir kişi, işlediği suçun türüne bağlı olarak yaklaşık 6 yıl 6 ay ile 10 yıl 3 ay arasında cezaevinde kalabilir. Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve iyi hal gibi etkenler bu süreyi etkileyebilir. Hukuki süreçler hakkında daha detaylı bilgi almak için uzman bir ceza avukatına danışmanız önemlidir.
İnfaz ve koşullu salıverilme hesabınızın doğru yapılması için bir ceza avukatı ile durumunuzu değerlendirmeniz önemlidir.
15 yıl ceza alan kesin olarak kaç yıl yatar?
Adi suç ile istisna suç ayrımı nedir?
Denetimli serbestlik yatarı nasıl etkiler?
İyi hâl indirimi süreyi kısaltır mı?
Cinayet veya uyuşturucudan 15 yıl alan farklı mı yatar?
